Training, voeding en vet, deel 2. Vorige week hebben we gezien dat een vetrijk dieet voor 2 maanden, de adaptatie aan training negatief beïnvloedt. Het levert gewoon meer stress op. De vraag die je je kunt stellen is of deze periode van 7 weken niet te lang is? Wat gebeurt er als je een kortere periode (4-7 dagen) vetrijk eet en als je goed getraind bent? Verschillende laboratoria hebben dit onderzocht. Allen gebruikten ze een gelijk voedingsprotocol, met 4-6 dagen vetrijk, eventueel gevolgd door 1 dag koolhydraatrijke voeding. Alle atleten volgden tijdens die week een zéér zwaar trainingsprogramma.

Vetrijk dieet met handhaving van intensieve training
Uit alle onderzoeken komt duidelijk naar voren, dat de vetoxidatie tijdens submaximale inspanning door dit voedingsregime wordt verbeterd. Dit effect blijft bestaan ondanks een verhoogd spierglycogeen gehalte, als de laatste dag werd gebruikt om met koolhydraatrijke voeding dit weer aan te vullen.

Cameron-Smith en medewerkers (2003) onderzochten bijvoorbeeld 14 zéér goed getrainde wielrenners en triatleten. Ze werden in 2 subgroepen verdeeld, één groep kreeg het vetrijke, de andere het koolhydraatrijke dieet.

VO₂max meer dan verdubbeld
De vetoxidatie tijdens een sub maximale rit op 70% VO₂max van 20 minuten was na het vetdieet meer dan verdubbeld, de koolhydraatoxidatie daarentegen sterk verminderd (± 3-40%). In de spierbiopten, die ze voor en na de inspanning afnamen vonden ze een aantal interessante zaken. De genexpressie van een transporteiwit, dat langketenige vetzuren als het ware over de celmembraan helpt en daarna naar de mitochondriën transporteert was verhoogd na vetrijke voeding ten opzichte van de groep die koolhydraatrijk werd gevoed. Echter andere belangrijke transporteiwitten, die vetzuren vanuit het bloed binden en over de celmembraan van de spier transporteren vertoonden geen verschillen tussen de diëten. Ook belangrijke eiwitten, die de vetzuren de mitochondriën in moeten ‘sluizen’ waren na de vetrijke voeding niet verhoogd.

En bij een betere proefopzet?
Echter, de vraag deed zich voor of de gunstige aanpassingen t.g.v. het vetrijke dieet ook het maximale prestatievermogen zou verhogen. Een tweede vraag was, of een nog betere proefopzet, waarbij dezelfde atleten beide voedingsregimes  volgden (een zogenaamd cross-over design) tot andere resultaten zou leiden.

Vetrijke voeding en maximaal prestatievermogen
Stellingwerff et al., (2006) gebruikten een dergelijk cross-over design in hun studie. Ook zij gebruikten het 5 dagen vetrijk, gevolgd door één dag koolhydraat voedingsregime. Zeven getrainde sporters (triatleten) kregen of 5 dagen een vetrijke voeding, gevolgd door één dag koolhydraatrijke voeding, de volgende maand werd gewisseld naar het andere dieet. Door een slim belasting protocol, waarbij ze zowel sub maximaal (20 min 70% VO₂max), na een 30 seconden all-out sprint en een tijdrit tot uitputting van ongeveer 10 minuten, werd belangrijke informatie verkregen.

De sub maximale fietstest
Zoals verwacht vonden de onderzoekers ook hier een sterke verhoging van de vetoxidatie en een verlaagde glycogeenafbraak tijdens de sub maximale fietstest na de vetrijke voeding. Dit was toe te schrijven aan een verminderde activiteit van een sleutel enzym van de glycogeenafbraak. Interessant was, dat de glycogeenafbraak na de eerste minuut lager was na vetrijke voeding, maar dat er aan het einde van de 20 minuten geen verschil was tussen beide voedingen. Ook tijdens de sprint was de glycogeenafbraak na de vetrijke voeding lager.

Ondanks alle gunstige aanpassingen door het vetrijke dieet, was er geen verschil in het maximale prestatievermogen zoals gemeten tijdens de tijdrit.

Inderdaad lijkt het er op, dat de verhoogde vetoxidatie niet voldoende is om de enorme energiebehoefte van topatleten tijdens maximale inspanning te dekken. De vraag is dus, of het nut heeft de voeding op deze wijze te manipuleren.

In de volgende en laatste aflevering van de invloed van kortdurende periodisering met vetrijke maaltijden gaan we in op ander onderzoek, wat getracht heeft hierop een antwoord te vinden.  In deze onderzoeken is gekeken naar intensieve intervaltraining en de mentale belasting van vetrijke diëten voor de atleet.