Vegetarisch, veganistisch, part-time of full-time. Met de huidige initiatieven om ons meer groenten en minder vlees te laten eten is een gehaktbal, karbonade of rookworst behoorlijk in het verdomhoekje gekomen. Niet geheel onterecht. Het eten van met name rood vlees heeft een sterke negatieve invloed op cholesterol en het risico op darmkanker en hart- en vaatziekten. Maar het kan ook anders. Zo wordt magere biefstuk gezien als een superfood, een voedingsmiddel met een bom aan goede eigenschappen. Ook voor lopers!

Het risico van rood vlees
De laatste tijd is er vooral veel te doen rondom het verhoogde risico op dikke darmkanker en de consumptie van rood vlees. Rood vlees bevat namelijk heem, ijzerrijke substanties die de aanmaak van een stof, genaamd N-nitroso, bevorderen. N-nitroso kan op zijn beurt weer zorgen voor beschadiging van onze cellen. Met name in de dikke darm. Als gevolg van dit onderzoek heeft het World Cancer Research Funds (WCRF) een advies uitgegeven wat stelt mensen maximaal 500 gram rood of bewerkt vlees per week zouden moeten nuttigen.
De voordelen van rood vlees
IJzer!
Het heem in rood vlees heeft echter ook zijn voordelen. Bijna alle cellen in het lichaam maken gebruik van ijzer. Ook het goed functioneren van je spieren is afhankelijk van de aanwezigheid van voldoende ijzer. Belangrijk voor een sporter is de functie van ijzer in het transport van zuurstof naar de spieren. IJzer komt voor in twee vormen; heem en non-heem. De heem variant halen we alleen uit dierlijke bronnen als vlees en vis. De non-heem variant is te vinden in dierlijke bronnen en in groenten, granen en bonen. Heem-ijzer kunnen we beter opnemen dan non-heem ijzer. Non-heem ijzer moet namelijk eerst worden omgezet in heem-ijzer. Het soort ijzer dat we het beste op kunnen nemen komt uit rood vlees. Vegetariërs moeten bijna twee keer zoveel ijzer innemen omdat het ijzer uit plantaardige bronnen minder goed wordt opgenomen.
Cholesterol
Een recente studie naar het effect van mager rood vlees (biefstuk) op cholesterol liet ook opvallende resultaten zien. Gedurende vijf weken aten 36 patiënten met een verhoogd cholesterol een dieet met 20, 28, 113 of 153 gram magere biefstuk per dag. Na vijf weken was het slechte LDL-cholesterol in de groep met 20 gram biefstuk perdag (die verder ook een gezond dieet kregen voorgeschreven) met 0.14 mmol/L gedaald. Bij de groepen die meer biefstuk aten was dit respectievelijk 0.37, 0.35, en 0.34 mmol/L. Het dieet met de grootste hoeveelheid biefstuk liet bovendien de grootste afname van het apolipo-eiwit zien. Een hogere concentratie van dit eiwit gaat gepaard met een groter risico op hart- en vaatziekten.
Enige nuance
Hoewel de relatie rood vlees en darmkanker duidelijk was moeten er wel wat kanttekeningen bij worden geplaatst. De mensen met het grootste risico zijn mensen die meer dan 500 gram rood vlees per dag eten. Mensen die minder dan een halve kilo per week eten lopen geen verhoogd risico. De onderzoekers veronderstellen dat een teveel aan rood vlees zorgt voor een te hoge concentratie heem ijzer in het darmstelsel. Dit zorgt voor een toename van kankerverwekkende stoffen in onze spijsverteringsorganen. Dit verklaart ook waarom grote hoeveelheden wit vlees (zoals kip een kalkoen) dat veel minder heem bevat, niet kankerverwekkend blijkt.
Voordeel als loper
Het onderzoek keek niet alleen naar rood vlees maar ook naar andere factoren die het risico op darmkanker kunnen vergroten. Naast rood vlees bleken dat onder andere alcohol en een grote hoeveelheid vet rondom de organen te zijn. Opvallend: factoren die het risico op darmkanker verkleinen waren naast knoflook, vezelrijke producten en melk voldoende inspanning. Als loper ben je dus automatisch bezig om je risico op darmkanker te verminderen! Bovendien heb je als loper een verhoogde behoefte aan ijzer en zal je minder snel een overdosis heem opbouwen. Eet je daarnaast ook nog voldoende groente (of fruit) bij je vlees? De anti-oxidanten zorgen ervoor dat de kankerverwekkende stoffen grotendeels geblokkeerd worden. Een andere risico verlagende strategie is het marineren van het rode vlees en het vermijden van verhitting boven een directe vlam (zoals een BBQ).