Een ongezouten verhaal over kramp

“Over de hamstrings en de ongezouten waarheid over kramp”

Deel dit artikel:
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Een ongezouten verhaal over kramp
“Deze heb je nodig om hard te lopen.” Aldus Bart Bennema, de coach van Dafne. Hij knijpt er even in, terwijl ze met opgetrokken benen op de massagetafel ligt. Ze voelen soepel aan. Wat hij bedoelt zien we als we beelden bekijken van haar honderd- en tweehonderd meter. Als drie soepel gespannen snaren doen ze wat ze moeten doen: de hamstrings.

Als ik aan hamstrings denk, denk ik aan Berlijn, vier jaar geleden. Ik stond langs de kant, mijn vriend liep er zijn eerste marathon. Hij is van het type: niet zeuren maar trainen. En zo simpel ging dat. Terwijl hij een veelvoud aan kilometers opvrat bleven tekenen van overbelasting uit. Even moeiteloos gleden de Berliner Allees onder zijn voeten door. Tot aan kilometer veertig. Hamstrings heb je nodig om hard te lopen, zoveel werd duidelijk op die zonnige zondag in September. Strompelend bereikte hij de finish.

Meer drinken. Magnesium slikken. Anders trainen. 
Na afloop regende het goedbedoelde adviezen. Gelukkig bleef zijn mantra onveranderd: niet zeuren maar trainen. En met eenzelfde voorbereiding werden de volgende marathons kramploos gesleten. Maar die kramp blijft een mysterie. 

Vocht en electrolyten, ook wel zouten genoemd, zijn essentieel als we onze spieren inspannen. De professionals nemen over het algemeen aan dat spierkramp tijdens of direct na het hardlopen komt door een verstoring van de vocht en/of electrolytenbalans. Mijnwerkers waren hiervoor ooit de aanleiding, meer dan honderd jaar geleden. Ze werkten vaak in de hitte, dronken weinig en zweetten als otters. En ze kregen kramp in hun benen. Ook patiënten aan de dialyse hebben vaak kramp. Duidelijk een verstoring in de vocht- en zouthuishouding. Eén en één is twee: bij hardlopers moet dit dan ook de reden zijn.

Helaas
De werkelijkheid blijkt een stuk genuanceerder. De Zuid-Afrikaanse onderzoeker Schwellnus toetste deze aanname onder 43 deelnemers aan een ultra-marathon (Two Oceans Race) en bij 210 Ironmannen. Een aantal van hen kreeg kramp tijdens de wedstrijd, een aantal niet. Gek genoeg bleken vocht en electrolyten onveranderd in beide groepen: kramp of niet. Ook soortgelijke studies blijken tot nu toe niet in staat de vocht- en electrolyten-aanname te bevestigen. Wél vond Schwellnus dat lopers die een snellere eindtijd voorspelden (en liepen) en al eerder last hadden van kramp vaker nieuwe kramp kregen. Hoera, een nieuw aanknopingspunt.

Mijn mysterie blijft onopgelost. Eén ding is wel duidelijk: onderzoekers hebben nog geen eenduidig advies als het gaat om het ontstaan van kramp. Maar niet getreurd! Intussen zijn er de allerkleinste studies die we nog niet kennen: die van jou. Op basis van jouw ervaringen heb je jouw eigen oorzaak misschien allang gevonden. Ik nodig je van harte uit om deze te delen. Mijn eigen niet-wetenschappelijke en ongezouten conclusie luidt vooralsnog: niet zeuren maar trainen. En die hamstrings heb je nodig, dat is een feit.

Literatuur
Schwellnus, M. P., Drew, N., & Collins, M. (2011). Increased running speed and previous cramps rather than dehydration or serum sodium changes predict exercise-associated muscle cramping: a prospective cohort study in 210 Ironman triathletes. British journal of sports medicine, 45(8), 650-656.

Schwellnus, M. P., Allie, S., Derman, W., & Collins, M. (2011). Increased running speed and pre-race muscle damage as risk factors for exercise-associated muscle cramps in a 56 km ultra-marathon: a prospective cohort study. British journal of sports medicine, bjsports82677.

Schwellnus, M. P. (2009). Cause of Exercise Associated Muscle Cramps (EAMC)—altered neuromuscular control, dehydration or electrolyte depletion?. British journal of sports medicine, 43(6), 401-408.

Karen Broekhuizen
Karen Broekhuizen is freelance onderzoeker en tekstschrijver. In het dagelijks leven schrijft zij wetenschappelijke teksten voor universiteiten en ziekenhuizen. Na een studie Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen promoveerde zij in 2012 op haar proefschrift over leefstijlverandering en ziektepreventie en werkte daarna enkele jaren als post-doc onderzoeker.

Deel dit artikel:
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

De beste looptips en inspirerende artikelen 2x per week in je mailbox?

Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief en mis niets!

Meer uit Gezondheid