Beter presteren door kruiden en specerijen?

Door
Miriam van Reijen
4 januari 2019 00:00
Beter presteren door kruiden en specerijen?

In veel culturen worden kruiden en specerijen van oudsher gezien als krachtige medicijnen voor allerhande kwaaltjes. Kruidnagel tegen kiespijn, kaneel tegen onrust, … tegen menstruatiepijn. Nieuw onderzoek laat zien dat deze oude overtuigingen weleens meer waarheid in zich hebben dan je zou verwachten. Sommige kruiden en specerijen blijken namelijk sterke invloed te hebben op het lichaam. Onder andere een hoog (slecht) LDL cholesterol, depressies en ontstekingen kunnen deels worden bestreden met je kruidenkastje. Lees en leer.


Ingewikkelde namen voor kleine stofjes: polyfenolen en fytochemicaliën 


Polyfenolen zijn water oplosbare stoffen die zich in grote concentraties in planten, kruiden en specerijen bevinden. Polyfenolen bestaan uit (zoals de naam doet vermoeden) uit meerdere verbindingen fenolen. De fenolen worden onderverdeeld in onder andere tannines (onder andere in thee), lignines en flavonoïden (onder andere in rode wijn). Deze stoffen blijken een grote biologische activiteit te bevatten. Polyfenolen blijken een vaak een ontstekingsremmende werking te hebben en te kunnen beschermen tegen vormen van kanker. Ze beschermen de lichaamscellen tegen vrije radicalen (zie onder) en verminderen de vorming van vetachtige stoffen in de bloedvaten.  


Kruiden als vervanger van training?


Lichamelijke inspanning zorgt voor een toename van schadelijke zuurstofradicalen in het lichaam (ROS) in de spieren. Met als gevolg een vermindering van kracht, ontstekingen in en schade aan de cellen. Een geringe hoeveelheid van deze ROS is nodig om beter te worden van training. Ze zorgen er namelijk voor dat de cellen en spieren zich wapenen tegen een volgende aanval. De polyfenolen in sommige kruiden en specerijen werken als natuurlijke anti-oxidant en gaan een teveel aan spierschade tegen. In een andere samenstelling of andere dosis kunnen ze echter ook werken als pro-oxidant en zo het effect van een training nabootsen. Zo zou onder ander quercetine (onder andere in het kruid gingko biloba en St. Jan’s kruid) en resveratrol de effecten van inspanning (in dierstudies) simuleren en zorgen voor adaptatie van de spieren. Gingko biloba wordt ook in verband gebracht met verbeterde bloedcirculatie rondom de ogen, een beter geheugen en verminderd risico op hartfalen, hersen- en zenuwstoornissen (maar ook met een kans op hoofdpijn en duizeligheid).


Minder stress, gunstig cholesterol en een verhoogde stofwisseling


Van een aantal stoffen is de functie wat duidelijker. Knoflook is een specerij dat uitgebreid onderzocht is. Studies laten zien dat consumptie van een halve teen knoflook per dag kan zorgen voor een daling van 9% van LDL cholesterol en zorgt voor een vermindering van bloedstolling en hoge bloeddruk (5.5%).


Van gember is ondertussen voldoende aangetoond dat het ontstekingsremmend werkt en onder andere pijn als gevolg van knie-artritis kan verminderen. Meer dan 3000 studies zijn gedaan naar de oorspronkelijk Chinese specerij. Net zoals zwarte peper en cayennepeper stimuleert het bovendien de werking van de schildklier. Met een (licht) verhoogde stofwisseling als gevolg. Andere mogelijke gunstige effecten van gember zijn een verbeterd geheugen, een betere leverfunctie en verminderde stressgevoeligheid.


Keelpijn, slapeloosheid en fertiliteit


Ook het gele specerij kurkuma wordt verondersteld medicinale eigenschappen te bezitten. In combinatie met quercetine zou het de grootte en het aantal van tumoren in het rectum kunnen verkleinen. Net zoals quercetin is ook van kurkuma aangetoond dat het bij dieren een ontstekingsremmende en anti-oxidatieve werking kan hebben. Mensen met galstenen moeten oppassen met kurkuma, het zou de klachten kunnen verergeren. 


Interessant voor atleten zijn de specerijen gemaakt van hagendoorn. Studies laten zien dat de besjes van deze struik zorgen voor een verwijding van de bloedvaten en zo de bloedstroom stimuleren. Een dalende bloeddruk, lagere hartslag en gunstig effect op hartritmestoornissen zou het gevolg zijn van regelmatige hageldoorn consumptie. Wel zou het nodig zijn minstens 6 maanden regelmatig gebruik te maken van die specerij.


Salie is een ander potentiele weldoener. Van oudsher werd salie in Egypte gebruikt om de fertiliteit te stimuleren. Later werd het door de Grieken voornamelijk gebruikt om bloedingen te stelpen en keelpijn te verzachten. Tegenwoordig is bekend dat regelmatige salie consumptie de pijn bij keelontstekingen kan verminderen, helpt tegen maagproblemen en mogelijk positief werkt bij overmatig zweten. Twee kleine studies toonden aan dat salie ook als natuurlijk antidepressiva gebruikt kan worden en het humeur en geheugen stimuleert.


Last van veel stress of maagklachten? Het onschuldig ogende kamille-plantje kan uitkomst bieden. Thee gezet van verse of gedroogde kamille zou klachten aan de maag en diarree kunnen voorkomen en het makkelijker maken om in slaap te komen.



  • Deel dit artikel
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Google+
  • Mail dit artikel:
  • Mail
Auteur
Miriam
Miriam van Reijen
Verplicht Verplicht
Verplicht
  • Femke
    Let op dat veel kruiden niet 'onschuldig' zijn. Ze kunnen bijwerkingen geven en interacties kunnen hebben met medicijnen. Heel belangrijk voor vrouwen die de anticonceptiepil gebruiken, is dat St. Janskruid de werking ervan verstoort. St Janskruid verstoort overigens van heel veel medicijnen de werking, zie ook KLIK . Kurkuma kan in normale 'keukendoseringen' geen kwaad, maar er zijn blijkbaar mensen die hele bergen van het spul oplossen in water en dan opdrinken. Dat is niet zo handig voor je bloedstolling, zeker icm antistollingsmedicatie en het kan ook de werking van andere geneesmiddelen beinvloeden (via je lever). Hagedoorn heeft door zijn werking negatieve interacties met zo ongeveer alle medicatie die op de bloedsomloop werkt, waaronder pillen tegen hoge bloeddruk, pillen bij hartritmestoornissen en middelen die bij vernauwde kransslagaderen worden gebruikt. Je kan je dus ook voorstellen dat zo'n potent middel bij verkeerd gebruik (bijv een te hoge dosis) allerlei nare bijwerkingen kan hebben - duizeligheid, hartkloppingen enzovoorts, zelfs als je geen andere medicatie gebruikt. Eigenlijk is het vrij logisch - als het echt werkt, kan het ook bijwerkingen hebben. There are no shortcuts :). Wees voorzichtig met het experimenteren met kruidengeneesmiddelen (net zoals je ook niet zomaar een bloeddrukverlager of een cholesterolverlager zou innemen). Wees zeker voorzichtig met combinaties van kruiden die op hetzelfde systeem ingrijpen. En bespreek het natuurlijk met je arts als je medicijnen voor iets anders gebruikt.
    Reactie geplaatst op 07/06/17 om 09:45 uur
  • arjen hoogervorst
    \'Interessant voor atleten zijn de specerijen gemaakt van hagendoorn.\' Specerijen kun je niet maken. Het zijn ook geen middeltjes of medicijen. Specerijen zijn uitheemse kruiden, dus die hier niet groeien en van ver moeten komen, zoals kruidnagel, kaneel, peperkorrels, kurkuma, gember. Kruiden ( feitelijk \'wilde planten\' ) groeien hier wel. De hagendoorn is trouwens meer bekend als meidoorn. \'t Is maar een weet.
    Reactie geplaatst op 06/06/17 om 12:16 uur
  • Monique van Eindhoven
    Kruiden zowel in de keuken, als tegen diverse kwaaltjes
    Reactie geplaatst op 03/03/16 om 19:59 uur

Loopkalender

21
augustus