Is hardlopen nu wel of niet slecht voor je knieën?

Door
redactie Redactie
20 juli 2017 07:00
Is hardlopen nu wel of niet slecht voor je knieën?
beeld shuttersock
Duurlopers maken zich zorgen over hun gewrichten. Een van de meest ingebakken overtuigingen is dat hardlopen erg belastend is voor de knieën en dat deze daardoor geruïneerd worden met knieartrose als gevolg.

Wat weten we?
Het is makkelijk te begrijpen dat dit misverstand standhoudt: bij elke stap krijgt de knie een zware belasting te verwerken en zo gaat de redenering verder: het kraakbeen komt zwaar onder druk en degradeert. Het klopt dat artrose een aandoening is waarbij kraakbeen beschadigd wordt en ook het bot vervormt daarbij. Hoe artrose juist tot stand komt, is niet helemaal opgehelderd. Dat overbelasting een rol speelt, is zeker (overgewicht, bepaalde beroepen met overbelasting van gewrichten). Sommige sporten kunnen aanleiding geven tot artrose: daarin spelen kleine en grote kwetsuren een rol, bijvoorbeeld bij intensieve balsporten. Voetballers ontwikkelen daarom vaak knieartrose. Kim Clijsters houdt aan haar intensieve tennisverleden ook artrose over.

Hoe zit het met hardlopen? (1)
Er zijn meerdere langetermijnstudies bekend waaruit blijkt dat lopers geen verhoogd risico hebben op knieartrose, voor zover hun knieën bij het begin van hun loopcarrière gezond waren, zelfs als men loopt tot ver voorbij de middelbare leeftijd. Dit blijkt bijvoorbeeld uit een studie van juli 2013 waarbij gegevens van 75.000 lopers bij elkaar werden gebracht (2). Zelfs het lopen van marathons gaf geen extra risico. De lopers in deze studie hadden nog minder risico op artrose (zowel knieën als heupen) dan minder actieve mensen. Deze studie berekende ook de impact van overgewicht, een bekende risicofactor voor atrose: elke toename van de body mass index met één eenheid (bv. van 27 naar 28) verhoogde de kans op artrose met 5%. Andere studies kwamen al tot gelijkaardige bevindingen op basis van beeldvorming (RX en MRI) bij langeafstandlopers (3,4).


Hoe kunnen we dit interpreteren?
Waarom lopen geen risico is voor artrose van de knieën is niet helemaal opgehelderd, maar er zijn enkele mogelijke verklaringen. Lopen en wandelen zijn natuurlijke manieren van bewegen: de knie is gemaakt om lineair voort te bewegen. Onze voorouders legden vaak zeer lange afstanden af om de prooien uit te putten. Sporten waar veel gedraaid en gekeerd wordt (voetbal) zijn onnatuurlijker en dus veel belastender. Maar hoe gaat het lichaam om met de belasting van het kraakbeen bij iedere stap? Een recente studie geeft meer inzicht. Canadese onderzoekers analyseerden de biomechanische impact van lopen in vergelijking met stappen (5). Ze brachten reflecterende merktekens aan op armen en benen van de deelnemers en filmden met speciale hogesnelheidscamera’s wat er gebeurde tijdens wandelen of stappen. De impact bij iedere stap op het kniegewricht staat gelijk aan 8 keer het lichaamsgewicht tijdens lopen. Tijdens wandelen is de impact op de knieën 3 keer kleiner. Anderzijds is een looppas langer dan een wandelpas en zal een loper de grond minder aantikken per afgelegde afstand. Daarenboven is de belasting korter omdat de voet minder lang contact heeft met de grond. Het nettoresultaat is dat de krachten die door de knie van een loper gaan per afgelegde afstand vergelijkbaar zijn met wandelen. Of men nu loopt of wandelt: maakt niet uit voor de knie.
Het beschermend effect voor de knieën is gebaseerd op volgende hypothese: het cyclisch belasten van het kraakbeen (een kracht drukt op het kraakbeen, dan weer niet, dan weer wel, ...) zet de kraakbeencellen aan tot delen, waardoor het wordt gerevitaliseerd.

Conclusie
Sporten is gezond en men raadt ons aan om het 150 minuten per week te doen. Duurlopen is net zoals fiks wandelen een goede keuze: de knieën varen er wel bij. Hardlopers lijden niet vaker aan knie- en heupartrose dan minder actieven, mogelijk zelfs minder.

Referenties

 (1) http://www.gezondheidenwetenschap.be/onderwerpen

(2) Williams PT. Effects of Running and Walking on Osteoarthritis and Hip Replacement Risk. Med Sci Sports Exerc. 2013 Jul;45(7):1292-7
(3) Chakravarty EF, Hubert HB, Lingala VB, Zatarain E, Fries JF. Long Distance Running and Knee Osteoarthritis A Prospective Study. Am J Prev Med. 2008 August ; 35(2): 133–138.
(4) Krampla WW, Newrkla SP, Kroener AH, Hruby WF. Changes on magnetic resonance tomography in the knee joints of marathon runners: a 10-year longitudinal study. Skeletal Radiol. 2008 Jul;37(7):619-26. doi: 10.1007/s00256-008-0485-9. Epub 2008 May 16.
(5) Miller RH, Edwards WB, Brandon SC, Morton AM, Deluzio KJ. Why don't most runners get knee osteoarthritis? A case for per-unit-distance loads. Med Sci Sports Exerc. 2014 Mar;46(3):572-9

Dit artikel is met toestemming overgenomen van www.gezondheidenwetenschap.be

  • Deel dit artikel
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Google+
  • Mail dit artikel:
  • Mail
Auteur
redactie Redactie
Verplicht Verplicht
Verplicht


Verplicht

Reload Image
  • Levien
    Gezien mijn ervaringen, kan ik niet geloven dat hardlopen slecht is voor de knieën. Ik doe het al 40 jaar en ben nu 78.Momenteel loop ik drie keer per week ongeveer 12 km, met een snelheid van 10 tot 12 km/u. Nadeligen gevolgen voor mijn knieën heeft dat nooit gehad,ik denk zelfs alleen maar positieve.
    Reactie geplaatst op 19/10/16 om 13:32 uur
  • Jan
    Helaas een artikel als paginavulling. De belasting van de knieen heeft veel te maken met hoe het been gebruikt wordt, de voetplaatsing (voor- midden- of hiellanding), enkel- knie- en heupstabiliteit, romphouding en ga zo maar door.
    Reactie geplaatst op 14/09/15 om 13:15 uur
  • Dr R. Berkovits KNO arts np
    Aardig artikel, jammer dat de lange termijn resultaten van het onderzoek in Uw overzichtsartikel niet refereren aan de leeftijd van de follow-up groep, was dat op 50jarige of 80 jarige leeftijd? Wellicht is dat vermeld in de referentie artikelen, maar dit essentiële punt had U moeten vermelden. Het doet mij denken aan oorverdovende house party\"s. De gehoorschade daardoor veroorzaakt, manifesteert zich eerst bij de ouden van dagen!
    Reactie geplaatst op 10/09/15 om 12:31 uur

Loopkalender

18
augustus