X
Brooks Ghost 11WINACTIE
De nieuwe Brooks Ghost 11


Naam *
Verplicht
E-mail *
Verplicht
Verplicht
 

Hoe past het hart zich aan training aan?

Door
Dr Hans Keizer
12 september 2018 06:00
Hoe past het hart zich aan training aan?
Het is onder sporters en vooral onder lopers goed bekend, dat de hartfrequentie na enige tijd trainen zowel in rust als tijdens submaximale arbeid omlaag gaat. Bovendien is de hartfrequentie een objectieve parameter, die goed de mate van inspanning weergeeft. Er wordt daarom veel getraind met hartfrequentie meters. Maar ook kan de hartfrequentie ons veel vertellen over momentane veranderingen, zoals die kunnen optreden bij b.v. griep, oververmoeidheid e.d. Tijd om het hart en met name de frequentie regulatie eens onder de loep te nemen!

Hart regulatie

Aan de rechterbovenkant van de rechter boezem bevindt zich een aantal gespecialiseerde cellen, de sinus knoop. De sinus knoop maakt in principe zijn eigen prikkels, het hart kan buiten het lichaam, zonder enige verbinding ermee, in een bepaalde zoutoplossing dagen blijven kloppen. Als er in de sinusknoop een elektrische ontlading (depolarisatie) ontstaat zal deze over beide boezems voort geleid worden, om daarna via het tussenschot tussen de kamers (septum) naar de hartpunt te gaan, om vervolgens beide kamers te bereiken. Direct na deze elektrische impuls, volgt de contractie van eerst de boezems en daarna de kamers. 

De sinus knoop staat onder invloed van het autonome zenuwstelsel, dat verdeeld kan worden in het parasympatische en sympathische zenuwstelsel. In het lichaam wordt de hartregulatie grotendeels bepaald door de balans tussen deze twee. Je zou kunnen zeggen, dat de parasympathicus dat deel van het autonome zenuwstelsel is, dat herstel bevordert en de sympathicus dat deel is, dat fysieke inspanning (en emoties) mogelijk maakt.

In rust, staat het hart volledig onder invloed van de parasympathicus, de hartfrequentie is laag, tijdens arbeid echter en wel boven een frequentie van rond de 120 slagen is er vrijwel geen sprake meer van een parasympatische invloed, althans bij ongetrainden. Opvallend is, dat als je het tijdsinterval tussen de hartslagen zou registreren, zij in rust heel onregelmatig is, terwijl dat naarmate de invloed van de parasympathicus vermindert, steeds regelmatiger wordt. Het hart tikt dus geenszins als een klokje, als dat wel zo is, dan is er wat aan de hand! Met deze variatie van de hartfrequentie hebben we een tweede, belangrijke parameter in handen, die ons helpen kan om overbelasting (of ziekte) in een vroeg stadium te ontdekken. Deze hartslag variabiliteit (heart rate variability: HRV) meting is tegenwoordig op de betere hartfrequentiemeters beschikbaar.

Naarmate iemands uithoudingsvermogen  beter getraind is, zien we een aantal interessante dingen veranderen in de balans tussen de twee componenten van het autonome zenuwstelsel. De invloed van de parasympathicus doet zich sterker en langer gelden. Dat betekent, dat de rust- en de submaximale hartfrequentie (bij een bepaalde loopsnelheid) daalt. Maar we zien nog meer. De HRV neemt toe en is zelfs bij hogere frequenties nog een feit. Dat betekent, dat de invloed van de parasympathicus groter is geworden. Dit is dan ook de reden, dat je hartfrequentie na een periode van training snelle daalt na inspanning. Hoe groter de HRV is en hoe langer deze bij hogere frequenties te zien is, des te gezonder het hart is.

Training, wat doet het op de HRV?

Er zijn verschillende onderzoeken gedaan naar de invloed van verschillende trainingsvormen naar de HRV. Negen interval trainingen in 3 weken (3x per week, 1 min zeer intensief, gevolgd door 1 min rust) zorgde voor een duidelijke toename van HRV in rust en bij submaximale arbeid, duidend op een trager verdwijnende parasympatische invloed (Fronchetti en medewerkers, J Exercise Physiol, 2007). Voor het hart betekent dit een vermindering van de stress die de inspanning veroorzaakt. Een heel positief effect!

Negatieve invloeden op de HRV
Er zijn een groot aantal zaken, die de HRV en dus de hartregulatie negatief beïnvloeden.
Een voorstadium van een griepje b.v. doet de invloed van de parasympathicus afnemen en de HRV ook. Dat is al makkelijk voor iedereen te meten door na de warming-up, die vrijwel iedereen op een vaste snelheid loopt, de hartfrequentie direct erna en de daling na 1, 2 en 3 minuten te meten, het beste natuurlijk met je Polar of andere HF meter, anders gewoon palpatoir (lichtjes een vinger op de halsslagader leggen en de 10 slagen tijd meten, begin op de eerste slag die je meet met 0, druk de stopwatch weer in op de 10e slag, aantal gemeten slagen met 60/aantal seconden vermenigvuldigen). Neemt de frequentie duidelijk minder snel af dan normaal (b.v. in plaats van 25 slagen na de tweede minuut en nu 15), dan moet er een rode lamp bij je gaan branden. Verminder de intensiteit van de training, maar ook de omvang. Met deze eenvoudige meting heb ik zelf nogal wat problemen kunnen voorkomen bij mijn pupillen. Ik heb zelfs mijn vrouw, Ilja Keizer eens na de warming-up niet mee laten doen aan het NK veldlopen, naar bleek een juiste beslissing. ’s Avonds lag ze met griep in bed!

Andere oorzaken van een verminderde HRV zijn slaapgebrek, ernstige mentale stress, verstoord dag-nacht ritme door b.v. een nachten lang huilend kind of jetlag. Tenslotte, hartfrequentie en HRV metingen moet je in je trainingslogboek noteren om er baat bij te hebben. Zo leer je je eigen lichaam beter kennen, maar ook je respons op bepaalde trainingen.

Hans Keizer
Hans Keizer (opleiding leraar lichamelijke opvoeding en geneeskunde) werkte 35 jaar als arts/fysioloog aan de universiteit Utrecht en Maastricht, waar hij in 1983 promoveerde. Hij was winnaar van de prijs voor Sportgeneeskunde, gasthoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel en de Universiteit Salzburg. Hij was een succesvol atletiektrainer, bondscoach/arts Atletiekunie en bracht verschillende lopers naar de wereldtop. Hij heeft meer dan 120 wetenschappelijke publicaties op zijn naam
  • Deel dit artikel
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Google+
  • Mail dit artikel:
  • Mail
Auteur
 Dr Hans
Dr Hans Keizer
 Dr Hans  Keizer

Dr Hans Keizer

Redacteur

Heeft de opleiding leraar lichamelijke opvoeding en geneeskunde gedaan en werkte 35 jaar als arts/fysioloog aan de universiteit Utrecht en Maastricht, waar hij in 1983 promoveerde. Hij was winnaar van de prijs voor Sportgeneeskunde, gasthoogleraar aan de Vrije Universiteit Brussel en de Universiteit Salzburg. Hij was een succesvol atletiektrainer, bondscoach/arts K.N.A.U. en bracht verschillende lopers naar de wereldtop. Hij heeft meer dan 120 wetenschappelijke publicaties op zijn naam.

Verplicht Verplicht
Verplicht
  • SandirMaymn
    KLIK - ?????? ??????? ???????????? ??? Steam,Origin,Uplay,Minecraft ? ?????? ??????.
    Reactie geplaatst op 09/10/17 om 03:28 uur
  • Ray Duijn
    Pfew , het is altijd even goed begrijpend lezen bij de artikelen van Dhr. Keizer ! 1 vraag echter : klopt het dan dat de HRV het best te meten is terwijl het hart volledig onder parasympatische invloed is ? ....... en dus dat de HRV niet of heel slecht te meten is in het geval van sympatische invloed ? p.s. vorig jaar liep ik een wedstrijd strontverkouden , zou ik dus eigenlijk niet moeten doen begrijp ik , maar het vreemde was dat het wel in mijn top 3 van snelste wedstrijden kwam. Het lopen ging boven verwachting : alle drek kwam eruit via de diverse openingen in mijn hoofd op de eerste paar kilometers en daarna heerlijk gelopen !?! Is het mogelijk dat intensief sporten je er juist vanaf kan helpen ???
    Reactie geplaatst op 08/10/17 om 15:34 uur
  • SandraMaymn
    ???????????? ??????? ???????? ??????? KLIK ????? ?????????? ?? ??????????? ???? ????? ? Steam,Minecraft,Uplay,Origin ?????, ? ??? ?? ??? ??????? ????????!
    Reactie geplaatst op 19/09/17 om 04:38 uur
  • Davidlix
    ???????????? ! ????????? ?????????? ???? ?????????? ?? ??????? ?????????? ???????????????? ????? ??????????, ????? ??? ?? ??? ? ????, ?????? ? ??. ????? 1000 ?????! ?????????? ???????? ? ?????? ??????. ?????????????, ???????? ???????! E-mail ??? ????? vip.doski.ru@list.ru
    Reactie geplaatst op 20/08/17 om 10:24 uur
  • Davidlix
    ???????????? ! ????????? ?????????? ???? ?????????? ?? ??????? ?????????? ???????????????? ????? ??????????, ????? ??? ?? ??? ? ????, ?????? ? ??. ????? 1000 ?????! ?????????? ???????? ? ?????? ??????. ?????????????, ???????? ???????! E-mail ??? ????? vip.doski.ru@list.ru
    Reactie geplaatst op 19/08/17 om 17:27 uur
  • Hans Keizer
    Goedemorgen Claudia, Het is altijd verstandig om na je nachtdienst een rustdag of alleen maar heel licht te trainen. Nooit forceren onder die omstandigheden. Je sterk verhoogde hartfrequentie geeft bovendien aan, dat er meer aan de hand is, wat je ook aangeeft. Ben je verkouden en heb je geen koorts, dan hoef je je training niet op te geven, maar doe het rustig aan. Succes
    Reactie geplaatst op 08/02/17 om 10:08 uur
  • Dre
    Ben zo vrij te antwoorden: lijkt me wel. Eigenlijk schrijf je het toch zelf ook al, alleen twijfel je nog een beetje. Waarschijnlijk is het een virus en je moet altijd uitkijken dat zoiets niet overslaat naar de hartspier. De HF is fors hoger dus de hartspier heeft het zwaar. Geniet van rust of train heel veel rustiger tot je weer fit bent. Succes!
    Reactie geplaatst op 28/02/16 om 18:56 uur
  • Claudia Lubberts
    goedemiddag, Hans, Ik las je artikel over hartslag, nu heb ik vorige week woensdagnacht en donderdagnacht nachtdiensten gedraaid ( ik draai deze maar 1x per 2 maanden) en heb daarna zaterdag en zondag en nu (woensdag) gelopen, hierbij was mijn hartslag 190 terwijl dit normaal veel lager ligt zo rond 165 bij inspanning. ook ben ik daarvoor 1 week goed verkouden geweest. Nu is mijn vraag , is het verstandig door te lopen, voel me niet ziek, wel meer kortademig bij hardlopen (mijn hoofd zit ook nog vol snot!)of moet ik een tijd rust nemen?
    Reactie geplaatst op 24/02/16 om 14:14 uur

ProRun loopclinics: Waar & wanner?

Loopkalender

23
september