Training

Wat is periodisering?

Door
Miriam van Reijen
12 november 2018 00:00
Wat is periodisering?
periodisering - shutterstock
Bij het ontwikkelen van een verantwoord trainingsschema komt een behoorlijke kennis van trainingsleer kijken. De opbouw, duur en omvang van trainingsblokken moeten zo op elkaar worden afgesteld dat er op het juiste moment gepiekt kan worden. Met andere worden de periodisering moet optimaal zijn. In twee delen kijkt Prorun naar de historische en wetenschappelijke achtergrond van periodisering. Voor hen die wat meer inzicht willen krijgen in ingewikkelde trainingsleer.

Een korte geschiedenis

Waarschijnlijk beschreef de medicus en filosoof Claudius Aelius Galen in 200 na Christus als een van de eerste een vorm van periodisering van krachttraining. Volgens hem moesten er eerst oefeningen met kracht maar zonder snelheid en daarna oefeningen met snelheid maar zonder kracht worden uitgevoerd. In de derde fase werden kracht en snelheid gecombineerd. Rond dezelfde tijd beschreef de Griekse wetenschapper Philostratus een 10-maanden plan voor de voorbereiding op de Olympische spelen. Veel van de ideeën van Philostratus kunnen nu, bijna 2000 jaar later, nog steeds teruggevonden worden in ons concept van periodisering van training.  In de jaren zestig was het de Rus Lev. P. Matveyev die deze basis uitvoerig omschreef.

Belangrijke principes

Matveyev benoemde een aantal belangrijke principes op die ten grondslag lagen aan de periodisering van training. Een van de belangrijkste is het principe van periodieke cycli. Het idee hierbij was dat door verschillende componenten over een langere perioden steeds terug te laten komen, het lichaam steeds beter in staat zou zijn zich aan te passen aan de training. Matveyev legde sterk te nadruk op het verschil tussen algemene en specifieke training. In de periode voor het seizoen zou er sterk specifiek moeten worden getraind terwijl in het wedstrijdseizoen de nadruk kwam te liggen op algemeen conditie-onderhoud.

Rond dezelfde tijd ontstond het idee van een golf-patroon in de training door de korte termijn cyclus (het weekprogramma) te combineren met de lange termijn cyclus (het jaarprogramma). Intensieve dagen en weken zouden moeten worden afgewisseld met minder intensieve dagen en weken. Onderzoeken in de jaren zestig lieten zien dat zo’n golfpatroon het herstel ten goede kwam en overmatige vermoeidheid kon voorkomen.

Wel stond ook het principe van continuïteit hoog aangeschreven, onderbrekingen in de training zouden rampzalig zijn voor de ‘biologische, pedagogische en organisatorische’ aanpassingen.



In de jaren zestig hadden veel sporten (skiën, roeien, voetbal) een sterk seizoengebonden programma waarbij er slechts gedurende een korte periode per jaar wedstrijden werden gehouden. De cycli waren dan ook afgestemd op een jaarlijkse piek. 

Tegenwoordig moet er bij veel sporten meerdere keren (of het hele jaar) per jaar gepresteerd worden waardoor de vorm van de cycli zich in de jaren heeft aangepast.

De steeds vaker terugkerende wedstrijden en nieuwe bevindingen uit de praktijk hebben in een korte tijd voor een ontwikkeling van de klassieke periodisering gezorgd.

In deel 2  van deze serie: Alternatieve vormen van periodisering

Bronnen:
Issurin VB. New horizons for the methodology and physiology of Training Periodization. 2010. Sports Med. 40: 3: 189-206
Kiely, J. New horizons for the methodology and physiology of Training Periodization: Block Periodization: New horizon or a false dawn? 
  • Deel dit artikel
  • Facebook
  • Twitter
  • LinkedIn
  • Google+
  • Mail dit artikel:
  • Mail
Auteur
Miriam
Miriam van Reijen
Verplicht Verplicht
Verplicht
  • Nog geen reacties aanwezig.

ProRun loopclinics: Waar & wanner?

Loopkalender

22
februari