Supershoes voor ‘langzamere’ lopers: zinvol of overbodig?

Sinds Nike in 2017 met veel fanfare de Vaporfly 4% introduceerde, is de superschoen niet meer weg te denken uit het hardlopen.

Supershoes voor ‘langzamere’ lopers: zinvol of overbodig?

Al sinds de stormachtige entree in de hardloopwereld van de Nike Vaporfly in 2017, is er de discussie: werken superschoenen met koolstofplaat en superfoam ook voor wie geen marathon binnen 3 uur loopt? Het meest gehoorde argument tegen is dat de schoen pas werkt boven een bepaald tempo, bijvoorbeeld sneller dan 5 minuten per kilometer. De tegenpartij zegt dat ook ‘langzamere’ lopers profiteren en dat looptechniek bepalender is dan snelheid. Wie heeft gelijk?

Wat de onderzoeken laten zien

Het bekendste onderzoek (Hoogkamer en collega’s, 2018) mat gemiddeld zo’n 4 procent minder energieverbruik bij het lopen op 14, 16 en 18 km/u. Dat zijn tempo’s van ruwweg 3:20 tot 4:15 per kilometer, getest bij goed getrainde mannen. Voor wie 12 km/u of langzamer loopt (5:00/km), zegt dat onderzoek dus weinig. Ook later onderzoek bij recreatieve lopers bleef vaak beperkt tot kleine groepen.

Wat we wel weten: de gemiddelde besparing lijkt bij lagere snelheden meestal kleiner dan bij hoge snelheden, maar is zelden nul. Opvallend is vooral de spreiding. In vrijwel elke studie zitten lopers die veel profiteren naast lopers die nauwelijks of niets merken. Een gemiddelde zegt dus weinig over wat jíj ervaart.

Waarom snelheid niet het hele verhaal is

Het mechanisme verklaart waarom. Het zachte, veerkrachtige schuim slaat bij elke pas energie op en geeft die deels terug. De plaat zorgt voor stabiliteit en een soepele afwikkeling. Bij langzamer tempo staat je voet langer op de grond en zet je minder kracht op de schoen. Het schuim wordt dan minder diep en minder snel ingedrukt, en dat kan het rendement verlagen. Daar komen persoonlijke factoren bij: lichaamsgewicht, hoe je je voet neerzet, je pasfrequentie, je stabiliteit en hoe goed je de instabiele, hoge schoen aankunt. Dat de snelheid niet alles bepaalt, klopt dus. Maar snelheid is niet irrelevant: ze beïnvloedt juist hoe de schoen wordt belast. Beide kampen hebben een deel van de waarheid.

Wat wél vaststaat

Veel van de winst is niet alleen energetisch. Superschoenen veren zachter, waardoor spieren in benen en voeten minder worden belast. Dat kan op de laatste kilometers van een marathon het verschil maken, óók bij een eindtijd van vier of vijf uur, want dan sta je simpelweg langer op je benen. Of dit je blessurerisico verlaagt, is nog niet aangetoond.

Er zijn ook nadelen. De schoenen zijn duur (vaak €250 tot wel €500), slijten sneller dan een gewone trainingsschoen en voelen door de hoge stack minder stabiel. Wie nog niet sterk in de enkels en voeten is, kan er last van krijgen.

Praktisch advies

Verwacht geen wonderen. Een gemiddelde winst van een paar procent is realistisch, maar niet gegarandeerd. Heel vaak is het zo, dat er op allerlei vlakken nog winst te behalen valt, voordat die schoen ter sprake komt. Een goede, bij je passende trainingsschoen en consistent trainen leveren meestal meer op dan de duurste schoen.

Conclusie

De stelling dat superschoenen alleen voor snelle lopers werken, is te simpel. Langzamere lopers kunnen er best baat bij hebben, maar het effect is gemiddeld kleiner en sterk individueel. Snelheid en looptechniek spelen allebei een rol, en de enige betrouwbare test is de schoen zelf proberen. Zie het niet als een shortcut, maar als een hulpmiddel dat bij sommigen veel en bij anderen weinig oplevert.

Reageer op dit artikel

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

De beste looptips en inspirerende artikelen elke vrijdag in je mailbox?

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en mis niets!

Meer uit Gadgets & Gear