Walter van Gelderen heeft er al een lang (loop)leven op zitten, hij is 85 jaar. We schreven al eens eerder over deze deze filosofisch ingestelde hardloopliefhebber en hij blikte ook zelf al eens terug op zijn marathonverleden. In het onderstaande stuk vertelt Walter over twee keer dat dwang en drang het van hem wonnen en geeft hij twee voorbeelden wanneer de loopliefde leidend was. Al doende leert men, zo laat zijn verhaal zien.
Vooraf
Dit blog heeft als titel Amor fati, de Latijnse uitdrukking voor Liefde voor het lot. Ik beschrijf in dit blog vier gebeurtenissen die sterk verschillen in de beleving daarvan. De oorsprong en motivatie, achterliggend aan de situaties, hebben te maken met de begrippen “Dwang” en “Drang”.
Tilburg, September 2009
Ik ben 68, loop hard en succesvol. Nagenoeg iedere week een wedstrijd, waar dan ook. Eén wedstrijd heb ik nog nooit gelopen, de Tilburg Ten Miles. Een week voor de wedstrijd krijg ik bijholteontsteking, een bekende kwaal. Start met een antibioticakuur. Ik wil per se gaan lopen. Het is warm, Tilburg is ruim 160 km ver van mijn huis. Het is druk en lastig om een parkeerplek te vinden. De tijd gaat dringen. Het startschot hoor ik als ik achteraan sta. Veel publiek aan de kant en drumbands. Ik ga niet lekker, heb de reis en de hectiek om op tijd te zijn niet verwerkt. Langzaam kom ik op gang terwijl ik links en rechts wordt ingehaald. Op een gegeven moment, op twee derde van de wedstrijd, krijg ik het zwaar, last van warmte, adem zwaar. Uitstappen overweeg ik niet, ga langzamer lopen. Ik wil en zal de finish halen. Dat is gelukt. Zocht een plekje op om over te geven.
De terugweg was een opgave. Mijzelf geen rust gegund, wilde naar huis. Thuis uitgehuild, verdrietig en, boos op mijzelf. Ik heb een week op bed gelegen, veel koorts gehad, mijzelf voorgehouden nooit meer een dergelijk obsessief en riskant avontuur aan te gaan.
Schoorl, Klimduin, 26 december 2014
Het is 03.55 uur, vijf minuten voor de start van de Mystical Miles Midnight Run. Organisator is Hans Koeleman, schrijver van “Het blauwe uur”, Hij beschrijft in het boek de nachtelijke tocht van 30 km die wij zo gaan maken en eindigt om precies 08.00 uur gelijk met het geluid van de kerkklok in Schoorl. Wij zijn met 14 deelnemers, jong, oud, man, vrouw, verschillende niveaus. De (korte) nacht is doorgebracht in een bungalowpark waar wij kennis met elkaar gemaakt hebben en geluisterd naar de mooie, vaak avontuurlijke hardloopverhalen van de deelnemers. Wij hadden geen licht, water en eten.
Het Klimduin was de start naar de donkerte van het bos bovenaan. Ik ken het parcours, woon op twee km afstand. We liepen meestal in stiltes, stopten regelmatig om te checken hoe het ieder verging. Een aantal km’s is er ook op het strand gelopen. Het was een bijzondere ervaring zo met elkaar te lopen, op elkaar te letten. Ik werd niet moe, voelde mij verbonden met de deelnemers, met de natuur, met mijzelf. Precies om 04.00 uur holden wij van het Klimduin naar het verlichte plein en gaven wij elkaar een hug.
Amsterdam, 20 oktober 2019
Ik heb drie marathons gelopen, iets onder of boven 3.30 uur. Voor mijzelf en anderen (o.a. veel FB-vrienden) bewezen dat ik marathons aan kan. Het was wel goed zo. En toen kwam er weer een groot doel voor mijn ogen. Ik had nog nooit een marathon in Amerika gelopen (wel in Lissabon, Portugal), NY-marathon leek mij niets, te massaal. Boston was uitdagend omdat iedere loper zich moet kwalificeren om mee te mogen doen. Volgend jaar hoop ik tachtig te worden en de eis is dan voor mij 4.35 uur, piece of cake als het ware. Met dit plan wilde ik dus een vierde marathon lopen en bezien of deze tijd alvast haalbaar zou zijn. Ik heb veel getraind met lange duurlopen en regelmatig op de website van Le Champion blogs geschreven over “The road to Amsterdam Marathon”. De verwachtingen waren hoog gespannen. Te hoog
zou al snel blijken. Ik kwam niet op gang, mijn maag en vooral mijn darmen speelden op. Ik heb veel Dixies bezocht en soms stukken moeten wandelen. De tweeënveertig km waren erg lang, voelde me teleurgesteld, verdrietig en (weer) boos op mijzelf. Het enige wat voldoening gaf was toen ik het stadion liep en zag dat ik wellicht nog net binnen vijf uur over de finish zou komen. Dat is gelukt: 04.59.47 uur en als troostprijs nog een derde plek.
Den Helder, januari 2023
Ik heb mij ingeschreven voor de Dutch Coast Ultra Run by night.vEen bijzondere strandloop waar gekozen kan worden tussen 100, 75, 50 of 25 kilometer. Een loop voor bijzondere ultralopers die bij nacht en ontij urenlang door kunnen gaan. Geleerd door het verleden heb ik gekozen voor de kortste afstand Den Helder-Petten met een tijdslimiet van vier uur. Ik heb gezocht naar een loopmaatje die mij zou kunnen ondersteunen en zelf ook nog zou genieten van onze gezamenlijke reis. De paar km’s in Den Helder waren lastig, stoep op, stoep af, deelnemers die links en rechts ons inhaalden. Het strand was grillig, vlak, soms zanderig, stenen. Mijn loopmaat had zijn hoofdlamp iets naar mij gedraaid zodat hij mij kon waarschuwen voor obstakels. Een verbaasd kijkende zeehond lieten wij rechts van ons liggen. Ik kwam in mijn ritme en had het naar mijn zin. Petten was al dichtbij. De finishtijd was 3.17.21 uur. Wij kregen een medaille omgehangen, dronken warme chocola en bedankten elkaar voor deze gezamenlijke gedeelde ervaring.
Ik heb hierboven vier ervaringen met lopen beschreven. De twee cursief getypte ervaringen gaan vooral over de dwangmatige “keuzes” die ik gemaakt heb. Ik zou en moest ook nog de Ten Miles van Tilburg lopen. Ik moest ook nog eens een marathon in Amerika gaan lopen. Het woord “keuzes” heb ik tussen aanhalingstekens gezet. Van wie en waarom moest ik dat?
Ik ben verslavingsgevoelig. Rode draad in deze twee ervaringen is de obsessie, de dwang, om te presteren ‘ik moet, ik zal, ik wil’. Op Psychosenet heb ik een aantal blogs geplaatst over mijn alcoholverslaving en vooral wat mij heeft ondersteund in mijn herstel. Verslaving aan aandacht, aan succes, aan in de zon staan lijken een compensatie te zijn voor de roesachtige staat van zijn bij alcoholgebruik. Ik voldoe graag aan verwachtingen van anderen en van mijzelf om mijn ego te laven.
De twee andere loopervaringen zijn verschillend. Hier heb ik de keuze zelf gemaakt en gezocht naar meer realistische, leeftijd gerelateerde doelen. Voor mezelf gezonde keuzes gemaakt zonder het obsessieve, het dwangmatige. Deze ervaringen beschrijven wel de drang die ik blijf houden om hard te lopen. Een verlangen dat ik wil vast houden en koester. In het poëtische hardloopblad Mystical Miles, met als ondertitel ‘Wat als wij verdwalen?’, lees ik over dit verlangen, de drive, om gebaande paden te verlaten en het avontuur aan te gaan.
Terugval is bij verslavingen een bekend begrip. Wachtend achter een boom, loerend om in te schatten wanneer de tijd rijp is om in te fluisteren dat er nog meer mooie doelen op mij wachten, waarmee ik weer kan shinen. Ik ben me hiervan bewust en wil er op letten gezonde keuzes te maken.
De titel van dit stukje is Amor fati, liefde voor het lot. Het is meer dan alleen acceptatie. Het is een actieve en vreugdevolle omarming van alle gebeurtenissen, inclusief lijden en tegenslag. Voor mij houdt dat in dat ik de gevoelens van spijt, van verkeerde keuzes, van teleurstelling, van boosheid die ik zo weer kan oproepen, anders mag leren te zien, te interpreteren en te voelen. Meer dat het zo moest zijn, dat het bij mij hoort en ik er dankbaar voor mag zijn. Wat ik nu ook ben.
Naschrift
Eén belangrijke dimensie is in dit blog niet aan de orde gekomen. Ik heb een partner, samen hebben wij twee kinderen. Keuzes die door ons gemaakt worden raken ons allemaal, meer of minder, afhankelijk van de zwaarte daarvan. De keuzes die ik gemaakt heb met betrekking tot mijn hardlopen waren vaak niet afgestemd met mijn partner. Met name wanneer het ging over het dwangmatige, het risicovolle handelen. De gevoelens die in de loop van de decennia een rol hierin gespeeld hebben staan nog op afstand van ‘omarm je lot’-betekenis van Amor Fati. Het gesprek en vooral het effect van andere keuzes is het wenkend perspectief voor het overbruggen van die afstand.
