Hardlopen tegen een (milde) depressie: helpt het?

Hardlopen tegen een (milde) depressie: helpt het?

Hardlopen is goed voor onze stemming en concentratie. Helpt het ook als medicijn bij een depressie?

Bijgewerkt: maart 2021.

Hardlopen is niet alleen een ontspannen tijdverdrijf.

Het is niet enkel een hobby die je doet voor de lol.

Nee. Hardlopen is ook een krachtig medicijn.

Tegen hoge bloeddruk, overgewicht, diabetes. En depressie.

1 miljoen Nederlanders slikken (weleens) anti-depressiva. En steeds vaker hoor je mensen met (milde) depressie die gaan hardlopen om hun sombere demonen eruit te lopen.

Helpt dat?

Neuropsycholoog Eric Scherder (de bekende psycholoog met de grijze baard van De Wereld Gaat Door) hamert al jaren op het belang van bewegen voor een gezond brein

Scherder is dan ook fan van John Ratey – hoogleraar psychiatrie in Harvard.

‘Lichaamsbeweging is bovenal een manier om je brein in conditie te brengen’, schrijft John Ratey in zijn boek ‘Fit!’. ‘Spieren kweken, calorieën verbranden, hart en longen versterken: het zijn eigenlijk maar bijverschijnselen.’

Ook Ratey stelt: door te bewegen kun je je brein beïnvloeden. Beweging verbetert je leervermogen en geheugen, en blijkt heilzaam bij psychische klachten als stress, verslaving en depressiviteit. Zo is inmiddels voor depressie omstandig aangetoond dat running therapy een effectieve behandeling is.

Runningtherapie is ook het stokpaardje van psychiater Bram Bakker. Over Runningtherapie is een boek geschreven door psychiater Bram Bakker en fysiotherapeut Simon van Woerkom. Bram Bakker loopt zelf marathons en moedigt mensen met depressies aan om hard te lopen.

‘In 1994, ik was net begonnen met mijn opleiding tot psychiater, ging ik voor het eerst hardlopen met patiënten. Of meer dribbelen/joggen/snelwandelen eigenlijk.

Dat was nog eens iets anders dan creatieve therapie. We werden nagekeken, op weg van de Valeriuskliniek naar het Vondelpark. Er liepen ook niet zoveel mensen hard in dat park, ruim twintig jaar geleden. En al helemaal geen mensen met psychiatrische problematiek. Dat is ingrijpend veranderd: steeds meer mensen doen aan hardlopen, en steeds meer mensen doen dat om te herstellen van een burnout, of om er eentje te voorkomen.’

Er is steeds meer besef dat je niet ongestraft de hele dag op een stoel kunt zitten en alle werk met je hoofd kunt doen

Ook Fysiotherapeut Simon van Woerkom ziet bijna dagelijks het effect van hardlopen bij patiënten met depressie. Van Woerkom heeft een groep enthousiaste lopers en ziet dat lopen voor veel deelnemers een hoogtepunt is in de week. Als iemand uit de groep zonder afzegging niet verschijnt, is Van Woerkom niet te beroerd om even langs te lopen om iemand toch in beweging te krijgen.

De resultaten zijn bijzonder.

‘Iedereen die regelmatig een rondje loopt, merkt wat het doet met stress en gepieker. Dan is het niet moeilijk voor te stellen wat het kan doen voor mensen die al maanden of zelfs jaren vast zitten in cirkels van sombere gedachten,’ zegt Van Woerkom.

Het duo Bakker en Van Woerkom is in 2003 (!) begonnen met een opleiding tot Runningtherapeut. De cursus Runningtherapie geeft de deelnemers de kennis en de rugdekking die nodig is om met patiënten naar buiten te gaan om te bewegen. De cursus is bedoeld om samen met trainers, coaches en behandelaars een goede balans te vinden tussen de farmaceutische industrie en de kracht van het menselijk lichaam.

Alle inspanningen zijn bedoeld om mensen met sombere gedachten in beweging te krijgen.

Maar helpt dat ook?

Wij lopen graag hard. En op de redactie worden we prikkelbaar en neerslachtig als we een weekje niet sporten.

Hardlopen is goed voor onze stemming en concentratie.

Maar kun je ook zeggen dat mensen met een milde depressie baat hebben bij hardlopen?

Lukt het echt om mensen met een depressie een zetje te geven om de loopschoenen aan te doen?

En is dat een goed alternatief voor anti-depressiva?

We zijn benieuwd wat jij denkt van hardlopen bij een depressie. Is het overschat, of is het een goed medicijn?

Hardlopen bij een depressie, helpt dat?

Bekijk resultaten

Laden ... Laden ...

Wil je meer over Runningtherapie? Klik hier. www.runningtherapie.nl

19 reacties

  • Cor van Nispen

    Op mijn 35ste gestopt met voetballen en daarna meteen het hardlopen op gepakt. Nu op mijn 72ste loop ik nog steeds hard. Ik gebruik nog steeds geen medicijnen. Van de huisarts kreeg ik een seintje om bloed te laten prikken zodat hij enige gegevens in zijn bestand over mij kon noteren. Over depressiviteit lees ik alleen af en toe een artikel. Het lijkt me een heel vervelende aandoening. Mijn slogan is: een dag niet in beweging is een verloren dag.

    • Erik Kranendijk

      Prima bezig,
      Geldt lang niet voor iedereen( genetisch bepaald?!)

  • Daniëlle

    Ik had een zware depressieve stoornis, ondanks dat ik 5x per week hardliep, voor een weektotaal van zeker 40km. Ik heb wel lang doorgelopen voor ik echt helemaal instortte en niet eens meer uit bed kon komen.
    Het is geen wondermiddel. Dingen als praattherapie, gedragstherapie (CBT), EMDR, medicijnen én bewegen kunnen bij je behandeling horen. Hardlopen alleen voorkomt niets. Je zit nog steeds in je eigen hoofd als je hardloopt. Nog steeds die gedachtes dat je niet voldoende bent en misschien beter af bent als je letterlijk niet meer rondloopt.

    Als je daar last van hebt, zoek hulp. Ga niet zelf dokteren door te denken dat hardlopen alles oplost. Ga naar een arts.

    • Koen de Jong

      Hoe gaat het nu met je Daniëlle?

      Mooie aanvulling op het artikel.

    • Johan

      Goede aanvulling,
      Sporten en bewegen ondersteunt het mentale in het algemeen, maar de wereld is complexer dan dat. De poll om dit te vragen aan de gemiddelde nederlander vind ik eerlijk gezegd typisch. Veel hardloop fans gaan dan roepen dat dat natuurlijk zo is, en daarmee kan de kans ontstaan dat mensen met een mentaal probleem het als een quick fix gaan zien, wat het niet is, en je je nog meer in de koud voelt staan.

      Het is goed om sporten onder de aandacht te brengen, en dat dit kan ondersteunen, daar ben ik blij mee en heel erg mee eens. Maar eerlijk gezegd, ik vind het artikel eigenlijk ook een beetje misplaatst. Ondanks de goede bedoelingen, maar vooral enthousiaste bedoelingen, die voel ik wel.

  • Ben van Driel

    trainen helpt tegen depressie en vooral voel je je super fit

  • Toon Damen

    In 1984 heb ik de naam runningtherapie bedacht en in Nederland geïntroduceerd. Als student psychologie deed ik een onderzoek naar het effect van hardlopen op een depressieve stemming. Ik heb meer dan een jaar lopen zoeken voordat ik een begeleider op de universiteit vond die mij wilde begeleiden. Het artikel dat ik voorlegde aan het tijdschrift voor psychiatrie werd zonder noemenswaardige correctie in 1984 in het tijdschrift voor psychiatrie gepubliceerd. Van 1984 tot 1990 ging dagelijks in mijn trainingspak met cliënten hardlopen. Ik ben jarenlang het boegbeeld voor runningtherapie geweest en een warm pleitbezorger geweest om cliënten met milde depressies te laten hardlopen. Hierna ben ik mij meer gaan toeleggen op de sportpsychologie in Nederland. Hardlopen doe ik nog steeds.

    • Simon van Woerkom

      Beste Toon,
      Een paar jaar geleden spraken wij elkaar en nav dat gesprek heb ik jou samen met Ruud Bosscher ook vermeld als grondleggers van de runningtherapie. Kijk maar eens op http://www.runningtherapie.nl/team.
      Loopgroet,

    • Koen de Jong

      Dag Toon,

      In 1984 al? Wauw. Dat Runningtherapie al zo’n lange geschiedenis heeft is prachtig.

      Staat je artikel nog ergens online?

      Hartelijke groet,

      Koen

  • Astrid

    Hoe begin je? Na een hele zware depressie en jarenlang binnen zitten? Ik wandel al een jaar mt hulptwee rondjes per week en dan ben ik uitgeput….

    • Simon van Woerkom

      Beste Astrid,
      Op http://www.runningtherapie-nederland.nl kun je hiervoor een runningtherapeut zoeken bij jou in de buurt. Succes, het lukt je vast; het lopen mag echt heel, heel rustig en een runningtherapeut leert je hoe je dat kunt doen.

  • Lydia

    Hallo,

    Sinds maart zit ik in een zware depressie. Gesprekken met een psychotherapeut, antidepressiva, hardlopen, wandelen, t helpt allemaal nog niks. Het kan helpen, maar t is niet dat t bij iedereen helpt.

  • S

    Wat moet je dan als je artrose in je knieen hebt en maar 100 meter kunt lopen?

    • Simon van Woerkom

      Beste S,
      Als er artrose is vastgesteld en je maximaal 100m kunt lopen zijn fietsen, zwemmen/aquajoggen, roeien en zelf fitness/krachttraining prima alternatieven. Informeer er naar bij een fysio-/Runningtherapeut.

  • Ben

    Op zich is bewegen goed. Als hardloper vanaf mijn 15e (nu 53)heb ik wel ervaren dat de intensiteit van lopen wel een ding is. Periodes van 6/7 dagen achter elkaar vrij snel lopen was voor mij teveel van het goede. Op de een of andere manier was ik overtraind. Dat merkte ik aan stemmings-wisselingen. Doet ook wat door vermoeidheid met emoties. Latig om te duiden. Misschien herkent iemand dat. Geen idee. Jaren later een scheiding. Dit ging niet in de koude kleren zitten. Neerslachtig, depressief, met hardlopen na 1000 meter volledig uitgeput zijn. Tsja, waar komt dat vandaan. De mind enzo??. Heb geleerd dat hardlopen oke is, maar mis vaak de aanduiding dat langzaam hardlopen soms verstandig is.

  • Stijn

    Artikel zal wel iets meer genuanceerd kunnen zijn. Mensen met een depressie (zelf gelukkig nooit gehad en loop 1x in de week hard) vinden het moeilijk om initiatief te nemen. ze zouden in eerste instantie meer aan de hand moeten worden genomen met daarbij kijkend, wat vind iemand nu prettig tijdens het lopen, denk vooral aan tempo en duur, ervaren wat doet een tempo met mij. Niet te hard willen, Niet te lang willen, eerst in contact maken met het lijf, wat zegt het. Op basis daarvan steeds meer verlengen, niet gericht op prestatie, maar op weer vertrouwen krijgen in het lijf. Ik vind het een prachtige aanvulling, maar het is geen wonder middel.

  • Egon

    Het is niet gemakkelijk om met hardlopen te beginnen, d.w.z. beginnen misschien wel maar volhouden is moeilijk als je het helemaal alleen wilt doen.
    Een goede en vooral (heel) rustige warming-up is super belangrijk. Ook door het aanleren van een goede loophouding kun je het beter volhouden. Hardlopen wordt pas leuk (mijn ervaring) als je een rustig tempo een half uur achter elkaar kunt volhouden. Als je weinig conditie hebt is het moeilijk om over dat punt heen te komen.
    Voor beginners is daarom een goede begeleiding heel belangrijk. Probeer daarom de start bij een loopgroep te maken want elke loopgroep heeft wel een beginnersgroep en je ontmoet daar ook medestanders.

  • Cora

    Mooi om de reacties te lezen. Heb zelf de cursus runningtherapeut gedaan en merk ook dat gezamenlijk bewegen met een groepje veel teweeg brengt. Saamhorigheid.. je verhaal kunnen vertellen tijdens het lopen. Plezier beleven met elkaar en toch in beweging zijn. Levert positieve energie op.

  • Gabrielle

    Mooi artikel. In de jaren 60 werd al geëxperimenteerd met running therapie bij uitbehandelde psychiatrisch patiënten.
    Ook ik ben een hardloper met een depressieve stoornis (dysthymie). Alleen hardlopen of welke vorm van lichaamsbeweging ook, is niet hét medicijn tegen psychische klachten. Het kan wel een zeer waardevolle ondersteuning/aanvulling zijn.
    Wat mij persoonlijk ontzettend goed heeft geholpen is een combinatie van psychotherapie, een gezond eetpatroon en een aantal keer per week hardlopen.
    Wat hardlopen betreft was de beste keus toch wel om me aan te melden bij een vereniging!
    Daardoor kwam er regelmaat in de hardloopmomenten, maar ook het sociale aspect speelt een belangrijke rol. Zeker in de huidige tijd met al genoeg beperkingen op sociaal vlak is het heel fijn om samen te kunnen hardlopen.
    En durf er alsjeblieft open over te zijn dát je last hebt van psychische klachten!! Er rust toch nog steeds een taboe op, terwijl het voor de mensen om je heen (is mijn ervaring) juist fijn is als ze weten waarom je niet altijd het zonnetje in huis bent.
    Vermoed je psychische klachten bij jezelf of iemand in je nabije omgeving, onderneem actie en maak het bespreekbaar!

Reacties zijn gesloten.

De beste looptips en inspirerende artikelen 2x per week in je mailbox?

Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief en mis niets!

Meer uit Gezondheid