Diarree tijdens het lopen: een vervelend probleem

Hans Keizer beantwoordt een vraag van een lezer. Deze keer een vervelend probleem: diaree tijdens het lopen.

Een van onze lezeressen meldde dat zij een vervelend probleem had. Kort na de start van een pittige training heeft ze onhoudbare aandrang van haar ontlasting. Vaak mondt dat uit in diarree. Buitengewoon vervelend en voor de persoon in kwestie beschamend. Wat is hier aan de hand vroeg zij ons. Alhoewel ik dat natuurlijk niet van een afstand met zekerheid  kan bepalen, zijn er toch wel een paar aanwijzingen over de oorzaak. Zeer waarschijnlijk hebben we hier te doen met het ‘prikkelbare darmsyndroom’ in combinatie met de door haar gebruikte medicatie. In dit artikel zal ik alleen het prikkelbare darm syndroom behandelen en niet verder ingaan op haar ziekte (ze heeft een vorm van reuma en krijgt daarvoor medicatie).

Het prikkelbare darm syndroom
Bij deze aandoening is het spijsverteringskanaal erg gevoelig voor veel prikkels. Stress, dieet, bepaalde geneesmiddelen, hormonen kunnen ertoe leiden dat de darmen zich abnormaal samentrekken. Oude mensen, die nauwelijks meer bewegen, hebben vaak het tegenover gestelde probleem: Zij hebben te kampen met obstipatie. Geef ze meer lichaamsbeweging en de stoelgang wordt beter. Hieruit kun je opmaken, dat beweging, maar zeker hardlopen de stoelgang kan stimuleren. Dit is inderdaad het geval. 
Bij het prikkelbare darm syndroom moeten we het volgende bekijken: 1. Welke medicijnen worden er gebruikt? 2. De voedingsgewoonten, met name is van belang welke voedingsmiddelen, wanneer worden geconsumeerd. Het laatste is belangrijk i.v.m. de timing van de training en/of wedstrijd.

Het kan zijn, dat zowel de medicatie, als de voeding de darmen teveel prikkelen. In dat geval moet vooral worden gelet op de samenstelling en timing van de voeding bij de looptraining. De loopster waar het hier om gaat kreeg medicatie voor haar reuma. Eén van de bijwerkingen van dit middel (methotrexaat) is maagdarmstoornis en met name diarree. Dit hoeft niet op te treden als men niet fysiek actief is, maar als de dikke darm extra gestimuleerd wordt door het lopen dan kan dat wel zo zijn.

Spijsvertering
Tijdens een maaltijd zal de eerste stap in de spijsvertering al plaats vinden in de mond. In het speeksel vinden we enzymen, die al koolhydraten beginnen af te breken. In de maag wordt het voedsel door de maagspier gekneed, zuur gemaakt (het zoutzuur in de maag doodt bacteriën), waardoor enzymen voor de eiwit- en vet afbraak worden geactiveerd. Hierna komt de voedselbrij in de dunne darm. De spijsverteringssappen van de alvleesklier bevatten naast enzymen die de voeding afbreken tot darmwand opneembare stoffen (glucose, kleine eiwit brokstukken en aminozuren, vetzuren, vitaminen) ook natriumbicarbonaat, een base, die de zéér zure maaginhoud weer neutraliseert. Gal voor de vetopname wordt door de galblaas toegevoegd. 

Datgene wat onverteerbaar is, gaat dan naar de dikke darm. De voorontlasting die in de dikke darm komt is een dunne waterige substantie t.g.v. alle spijsverteringssappen, die eraan toegevoegd werden. 

De dikke darm heeft een soort opslagfunctie, je vindt er dus de resten van een aantal maaltijden, i.t.t. de dunne darm waarin na een maaltijd niets achterblijft. Bovendien wordt in de dikke darm de ontlasting ingedikt tot zo’n 100-150 gram/dag. Maar dat gaat niet zomaar. De hele spijsvertering gaat gepaard met enorme (7-9 liter) shifts in water naar en van de darmen. Dat laatste (terug naar het bloed) gebeurt vooral in de dikke darm, die er dus voor zorgt dat we niet gedehydreert raken. Maar dat kan alleen maar, als de voedsel 

De dikke darm heeft een soort opslagfunctie, je vindt er dus de resten van een aantal maaltijden, i.t.t. de dunne darm waarin na een maaltijd niets achterblijft. Bovendien wordt in de dikke darm de ontlasting ingedikt tot zo’n 100-150 gram/dag. Maar dat gaat niet zomaar. De hele spijsvertering gaat gepaard met enorme (7-9 liter) shifts in water naar en van de darmen. Dat laatste (terug naar het bloed) gebeurt vooral in de dikke darm, die er dus voor zorgt dat we niet gedehydreert raken. Maar dat kan alleen maar, als de voedsel passage door die darm niet te snel gaat.  M.a.w. de motoriek van die darm niet te veel wordt gestimuleerd.

Wat stimuleert de darm passage?
Er wordt door maag-lever-darm artsen terecht gewezen op gezonde, vezelrijke voeding ter voorkoming van o.a. darmkanker. Echter als je last hebt van diarree tijdens een flinke training of wedstrijd dan liggen de zaken wat anders. Er zijn een aantal dingen, die je juist niet vlak voor (2-4 uur ervoor) voor zo’n inspanning moet doen. 
Dit zijn o.a.: 

1. Drink geen koffie (stimuleert de darmpassage van de voedsel brei). 

2. Vermijdt vezelrijke voeding. Dit stimuleert de darm motoriek. Makkelijk verteerbare koolhydraatrijke voeding zoals vla, banaan zijn heel snel verteerd en stimuleren niet of nauwelijks de darm motoriek. 

3. Neem geen alkalische/basische dranken. Deze zullen aanleiding geven tot meer vocht in de darm, wat de ontlasting dunner maakt.  Isotone dranken hebben mijn voorkeur. 

4. Eet weinig voor je wedstrijd. Als je glycogeen voorraden dan nog niet geoptimaliseerd zijn, ben je toch al te laat. 

5. Vermijd de meeste voedingssupplementen. 
Ten eerste heb je ze niet nodig, ten tweede zitten er vaak allerlei stoffen in (zelfs hormonen), die niet op de verpakking worden vermeld en juist bovenstaande problemen kunnen verergeren. Ten derde zijn ze alleen belangrijk voor het inkomen van de fabrikant.

Mijn ervaring is dat het probleem van diarree tijdens het lopen met deze maatregelen meestal opgelost kan worden. 

Heb jij ook een lezersvraag? Stuur deze naar info@prorun.nl

De beste looptips en inspirerende artikelen 2x per week in je mailbox?

Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief en mis niets!

Meer uit Gezondheid