Bewegen is niet iets wat je er een beetje bij doet

Bewegen is niet iets wat je er een beetje bij doet

Binnen de Nederlandse GGZ groeit de aandacht voor een gezonde leefstijl. Da’s mooi! Maar jemig, wat is er nog een lange weg te gaan.

Als ik heb verteld hoe mijn leven eruit zag toen ik teveel dronk en snoof, wat er is veranderd en wat voor rol hardlopen daarin heeft gespeeld, is het tijd voor vragen vanuit de zaal. In die zaal zitten voornamelijk zorgprofessionals, werkzaam in de GGZ. We zijn bij elkaar op het Festival van de Leefstijl, georganiseerd vanuit de Nederlandse GGZ. Uit die vragen blijkt interesse, maar vaak toch ook wel wat onbegrip.

Wordt aan gewerkt

Dat er zo’n dag is, vind ik ontzettend bemoedigend. Binnen de GGZ zijn er een aantal zogeheten waardenetwerken opgezet die zich ieder inzetten op een bepaald thema. Een van die thema’s is Verslaving en Gezonde Leefstijl. Ook het bestaan van zo’n waardenetwerk lijkt mij van groot belang. Onder invloed van deze gegroeide aandacht voor een gezonde leefstijl is een steeds groter aantal GGZ-instellingen inmiddels rookvrij. ‘Was dat dan niet allang zo?’ Nee, verre van. Ik denk namelijk dat het niet ver bezijden de waarheid is dat naast de bouw en de horeca, de GGZ de sector is waar het meest wordt gerookt. Door zowel patiënten als medewerkers. Of misschien ‘werd’ gerookt. Daar wordt aan gewerkt.

Toen ik zelf was opgenomen in een verslavingsinstelling rookte ik stevig. Pakje per dag ongeveer en dat al ruim twintig jaar. Vaak geprobeerd te stoppen, maar als je ook teveel drinkt, gaan de voornemens om de haverklap overboord, dus dat schoot niet op. Bovendien, zo werd me snel duidelijk, cliënten laten stoppen met roken stond niet erg hoog op het prioriteitenlijstje van afkickklinieken. Sterker nog, het stond helemaal niet op dat lijstje. Je kwam daar tenslotte vanwege een verslaving aan drank of drugs, of seks of eten. Noem maar op.

Eerst een peuk

Na ieder stevig gesprek, en daar voer je er best wat van in zo’n kliniek, was er het moment om weer even te ontspannen door een peukie te roken. Ook medewerkers gebruikten die sigaretjes om ‘even een momentje’ te hebben met een cliënt. De vertrouwensband te versterken. Op geen enkele manier werd ik gestimuleerd om ook die andere dodelijke verslaving aan te pakken. Toen een medewerker in een van de klinieken waar ik verbleef eens wat pamfletten over stoppen met roken in de rookruimte had gehangen, werd ze door het management zelfs gesommeerd die weer weg te halen.

Dat is nu bijna elf jaar geleden en zoals ik zei, het is echt aan het veranderen. Fijn!

Ik was op het Festival van de Leefstijl uitgenodigd om te vertellen over mijn verslaving en hoe ik begon met hardlopen in de kliniek. Het staat voor mij buiten kijf dat het belangrijk maken van beweging een cruciale rol heeft gespeeld in het kunnen veranderen van mijn gedrag. Stoppen met drinken, stoppen met drugsgebruik, uiteindelijk ook stoppen met roken en aandacht krijgen voor gezonde voeding.

Is toch logisch?

Maar zo voor de hand liggend als dit voor mij en voor jou wellicht – je bent immers bezoeker van ProRun – is, zo logisch is het nog niet voor iedereen. Zelfs binnen een sector die zich bezighoudt met gezondheid, stuit antirookbeleid nog op weerstand. En hoog inzetten op leefstijlverandering wat betreft beweging en voeding is dan al helemaal ver weg. Binnen de sector zijn er ‘kartrekkers’ die beweging binnen de behandeling stimuleren, maar ook gisteren merkte ik dat het belang daarvan nog lang niet tot eenieder is doorgedrongen.

Als ik mijn verhaal doe voor een publiek van verslaafden of GGZ-medewerkers, lijkt het soms alsof ik een andere taal spreek. Alsof een groot deel van de aanwezigen mijn verhaal interessant vindt, maar misschien wel wat extreem (beetje doorgeslagen met al die marathons). Of ‘mooi dat dit voor jou werkt, maar je kunt niet iedereen aan het hardlopen krijgen’. En dat snap ik. Tenminste, ik snap dat niet iedereen die als patiënt of cliënt binnenkomt, besmet kan raken met het hardloopvirus en zo een totaal ander leven kan opbouwen en mijn voorbeeld is misschien wel wat extreem. Maar ik heb het nadrukkelijk over bewegen, niet enkel over hardlopen. En dat lijkt me niet zo’n wilde ambitie.

Lange adem

Of je nu gewoon wat regelmatiger wilt sporten, voor een marathon wil trainen of in het algemeen gezonder wilt worden, je krijgt het alleen voor elkaar als het belangrijk maakt. Als je denkt dat ‘bewegen’ en verderop in het traject ‘sporten’ is niet iets wat je er een beetje bij doet, zit je er compleet naast. Het is essentieel. Doe je het niet dan loop je op den duur tegen allerhande kwalen en fysieke ongemakken op, dat geldt voor de algemene populatie, maar het geldt nog veel sterker voor mensen die kampen met verslaving of die door andere mentale problemen worstelen met hun gezondheid.

Je móét het belangrijk maken en dat betekent dat ook jij, als zorgverlener, het belangrijk moet vinden. Het begin is er, binnen de GGZ zijn allemaal mensen bezig de boel letterlijk in beweging te brengen, het is een kwestie van de lange adem, eerder duursport dan sprinten. Nu doorzetten, maar gelukkig is dat iets waar duursporters goed in zijn!

Reageer op dit artikel

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

3 reacties

  • Corina

    Mooi dat je ook dit thema aandacht geeft: zowel het bewegen als het roken. Wanneer je je fitter voelt, voel je je en ben je weerbaarder.

  • Albert van Esterik

    Zeer mee eens Klaas! Er is zeker nog een weg te gaan. Jouw inspirerende verhaal draagt daar zeer aan bij!!

De beste looptips en inspirerende artikelen 2x per week in je mailbox?

Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief en mis niets!

Meer uit Columns & meer