Het ‘totale mens principe’ als wedstrijdvoorbereiding

Als hardloper kun je veel leren van andere sporten. Zo valt het mij op dat voetballers vaak hele goede hardlopers zijn. Hier worden zij blijkbaar goed in getraind. Maar wat kunnen we nog meer leren van het voetbal?

Hoe je aan een wedstrijd verschijnt, bepaalt alles. En je voelt vaak meteen, bij het opstaan ’s ochtends, of het een succes gaat worden, of je lekker gaat lopen, of niet. Voor de hand liggende factoren die je succes bepalen, zijn of je lekker hebt geslapen, of je goed bent uitgerust, of je goed hebt gegeten, of je je lichamelijk sterk en fit voelt, en of je wel of geen last hebt van blessures. Echter, sportief succes wordt ook bepaald door wat jou als atleet mentaal of emotioneel bezighoudt op het moment van de start.

Als hardloper kun je veel leren van andere sporten. Zo valt het mij op dat voetballers vaak hele goede hardlopers zijn. Dat zie je onder andere aan hun mooie loophouding en hun goede snelheid. Hier worden zij blijkbaar goed in getraind. Maar wat kunnen we nog meer leren van het voetbal?

Louis van Gaal, destijds bondscoach van het Nederlands elftal, zei tijdens het WK in Brazilië: “Ik ben voor het totale mens principe.” Hij lichtte dit als volgt toe: “De voetballer is ook een mens. De mens moet je zien in een geheel.”

Wat bedoelt Louis van Gaal, tegenwoordig coach van Manchester United, met zijn ‘totale mens principe’? Dat je om op je best te presteren fysiek en mentaal topfit moet zijn, dat je als totale mens in evenwicht moet zijn. Daarvoor is de omgeving van een voetballer belangrijk. “Een pass op het veld wordt niet alleen door de speler gedaan, maar ook door zijn brein. Dat wordt beïnvloed door zijn omgeving”,  aldus Van Gaal, “Als de jongens happy zijn scheelt dat toch weer even.”

Dit ‘totale mens principe’ is natuurlijk niet alleen van toepassing op voetballers of het voetbal, maar op alle atleten en sporten, zo ook op lopers en de hardloopsport. Iedere atleet heeft een andere manier van begeleiding nodig, “one size never fits all”, en het is als trainer dus erg belangrijk om te weten hoe een atleet denkt en wat hem of haar bezighoudt. Als een atleet niet gelukkig is, en dus niet mentaal en fysiek in evenwicht is, kun je als trainer ook geen topprestaties van hem of haar verwachten. Een goede trainer heeft dan ook oog voor en besteedt aandacht aan de totale mens achter de atleet.

Als trainer kan ik erg genieten van de persoonlijke gesprekken met ‘mijn’ atleten, gewoon tussen het trainen door, of wat uitgebreider en in alle rust na de training. Tijdens het sporten, als je gaat bewegen, gaat je hart sneller kloppen en je bloed sneller stromen, hierdoor komt er meer zuurstof in je lichaam en hersenen en doordat je als je sport met je rechter hersenhelft bezig bent, de helft van je brein dat gespecialiseerd is in de ‘zachtere’ aspecten van je persoonlijkheid en gedrag, zoals emoties, kom je dichter bij je gevoel en is er minder ruimte voor ratio of ego. Daardoor komen er bij het sporten vaak mooie gesprekken tot stand. Een perfect moment dus voor het ‘totale mens principe’.

Als ik terugblik op mijn trainingen van afgelopen week: Obstacle Race Training in de bossen op zondagochtend, hardlooptraining op de atletiekbaan met de jeugd Ambitiegroep op dinsdagavond en Ladies Bootcamp op woensdagochtend; is er bij iedere training wel iemand naar me toegekomen voor een persoonlijk gesprek, vaak na een oprechte vraag “hoe gaat het met je?” van mij. Deze gesprekken raken me, omdat ik oprecht geïnteresseerd ben in mijn atleten, maar ook omdat ik voel dat zij mij in vertrouwen nemen en dat er blijkbaar een trainingsklimaat is, waarin de sporters zich vertrouwd en veilig voelen, en waarin ruimte is voor ieder individu, als sporter maar zeker ookals mens.

Zoals je bij een training aandacht moet hebben voor de totalemens, beslaan deze gesprekken allefacettenvanhet leven. De ene keer gaat het over een slaaptekort, waardoor iemand zich niet topfit voelt, en als je verder vraagt blijken daar twijfels over een relatie aan ten grondslag te liggen en volgt een gesprek over hoe belangrijk het is dat je met je partner jouw grootste passie (voor sport) kunt delen. De volgende keer deelt iemand vol enthousiasme en trots met je dat hij zich op diezelfde dag heeft ingeschreven op de middelbare school, het gymnasium nog wel, waardoor hij zich van blijdschap als een stuiterbal over de atletiekbaan beweegt. En dan gaat het over het overlijden van iemands moeder na een lang ziekteproces, waardoor deze persoon lang niet is komen trainen, wat die verdrietige ervaring met deze persoon gedaan heeft en tot wat voor mooie inzichten dit heeft geleid. “Het voelt als een nieuw begin, als een open boek, dat nog beschreven moet worden. Ik ben erachter gekomen wat mijn levensdoel is, dat ik mijn intuïtie moet volgen.” Als trainer mag je al deze levensmomenten met je atleten delen, prachtig toch?

Het ‘totale mens principe’ van Louis van Gaal komt overeen met mijn persoonlijke overtuiging dat de mens een psychosomatische eenheid is van fysieke, mentale, sociale en spirituele aspecten. Alleen wanneer al deze aspecten met elkaar in evenwicht zijn, is er sprake van geluk. En alleen wanneer er sprake is van geluk, kan iemand op zijn top presteren. En zoals een goede trainer niet alleen oog heeft voor de fysieke, maar alle menselijke aspecten van zijn of haar atleten, is geluk niet uitsluitend van belang voor succes in sport, maar ook van cruciaal belang voor succes in het leven.

Wat is de moraal van het verhaal? Dat je in je voorbereiding op een wedstrijd niet alleen rekening moet houden met de fysieke aspecten die jouw prestaties beïnvloeden, maar ook aandacht mag besteden aan de mentale en emotionele factoren die jouw succes op die dag zullen bepalen. Vaak is het delen van en luisteren naar wat iemand bezighoudt al voldoende. Als je hier als atleet of als trainer bij stilstaat, niet alleen op de dag van de wedstrijd, maar ook in de voorbereidingen daarvoor, is de kans het grootst op een succeservaring, omdat je met realistische doelen en een gedegen wedstrijdvoorbereiding aan de start verschijnt. 

Auteur: Yvonne Janssen, BeneFIT! Sport, Coaching & Consultancy

De beste looptips en inspirerende artikelen 2x per week in je mailbox?

Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief en mis niets!

Meer uit Born Runners