Gisteren werd bekendgemaakt dat een 21-jarige student uit Utrecht is overleden nadat hij een aantal dagen kunstmatig in coma was gehouden. Over de doodsoorzaak is geen nadere informatie gedeeld.
Het zal je niet ontgaan zijn: het was warm afgelopen weekend en dat is geen fijne combinatie met grote hardloopevenementen. In Utrecht, Groningen en Amersfoort werden halve en hele marathons en kwamen verschillende lopers in problemen door de warmte. Ambulances moesten uitrukken en er moest zelfs gereanimeerd worden. Het absolute dieptepunt was het overlijden afgelopen dinsdag van een 21-jarige man uit Utrecht. Onder de aandacht die er in de media aan werd besteed, lag de vraag: moeten evenementen wel doorgaan als de temperatuur boven de 20 graden komt?
Meer lopers in problemen dan voorheen?
Ook ik werd benaderd om er in een radioprogramma iets over te zeggen. De dj’s van dienst vroegen maandag of het inderdaad steeds vaker voorkomt dat lopers in de problemen komen of dat de media er gewoon meer aandacht aan besteden? En natuurlijk; wat kun je als loper doen om ervoor te zorgen dat je niet onwel raakt?
We ontkomen er ook als ProRun niet aan om aandacht te besteden aan de ‘hitte-en-hardlopen-discussie’. Het is jammer dat hardlopen nu in het nieuws komt als probleem, terwijl het probleem natuurlijk niet is dat er te veel wordt gelopen, maar eerder dat er in Nederland niet genoeg wordt bewogen. Hardlopen is veel minder gevaarlijk dan heel veel op de bank zitten met een zak chips en juist veel meer mensen zouden het moeten doen. Zelfs als het warm is!
Hardlopen is een hype
Het is fantastisch dat we in een periode zitten waarin hardlopen zo ongekend populair is. Hoe meer mensen in beweging komen, hoe beter. Natuurlijk zitten er aan die populariteit ook een paar nadelen. Bijvoorbeeld dat evenementen snel uitverkocht raken. Daarnaast doen er veel relatief nieuwe lopers mee aan grote evenementen en dat maakt de kans getalsmatig groter dat er iets mis gaat tijdens zo’n evenement. Dat is enerzijds kansberekening, maar ervaring speelt zeker ook een rol. Hoe beter jij je lichaam kent, hoe beter je weet wat het effect van warmte op je functioneren is, hoe kleiner de kans dat je je tijdens een wedstrijd in de warmte in de problemen loopt.
In hetzelfde weekend als de grotere evenementen in Utrecht, Amersfoort en Groningen werd door een paar honderd lopers de Utrechtse Heuvelrug Ultra Trail gelopen over 50 en 100 km. Dat ging helemaal goed. Hoe zou dat komen?
Verwachtingsmanagement
Als ervaren loper weet je dat je een pr uit je hoofd kunt zetten als het 18, 19 of 20 graden is, laat staan als de temperatuur boven de 20 graden komt en de luchtvochtigheid ook nog eens flink hoog is. Accepteren en aanpassen is dan het devies. Natuurlijk is het balen als je keihard hebt getraind en je moet op wedstrijddag je plannen in de koelkast zetten, maar mokken of tegen de klippen op toch iets proberen te forceren heeft geen zin en kan zelfs gevaarlijk zijn. Een ander voordeel van ervaring is dat je het verschil leert tussen afzien vanwege de geleverde inspanning – zoals je tijdens intervaltrainingen regelmatig hebt – of kapot gaan vanwege oververhitting.
Hardlopen in de warmte is niet zonder risico en het beste wapen tegen dat risico is mijns inziens kennis. Kennis van je eigen lichaam, maar ook kennis van de effecten die weersomstandigheden op de prestatie en op het functioneren van het lichaam hebben. Alarmerende symptomen als coördinatieverlies, duizeligheid, kippenvel terwijl het warm is herkennen.
Zoek de kennis op
Ik geloof niet dat het antwoord op de problemen die we afgelopen weekend in Utrecht, Groningen en Amersfoort zagen is gelegen in meer afgelastingen van wedstrijden. Moedig mensen juist wel aan om te lopen, maar blijf tegelijkertijd hameren op wat er nodig is om dat verantwoord te doen. De kennis is er, de kanalen om die kennis over te brengen zijn er ook. Nu nog zorgen dat al die nieuwe lopers zich gaan aansluiten bij verenigingen, loopgroepen en hardlooptrainers waar die kennis volop aanwezig is!
Remco Hilverda
Allereerst wil ik mijn medeleven betuigen aan de familie en vrienden die hun dierbaren zijn verloren. Het grootste probleem begint naar mijn idee bij onszelf: we moeten weer leren luisteren en geduld hebben. Tegenwoordig zijn er veel lopers die met nul ervaring direct een halve marathon willen lopen, om daarna meteen door te stromen naar de hele marathon. Als dat dan ook nog eens moet gebeuren bij temperaturen van 20 graden Celsius of warmer, zoek je de grens op. Toen ik in 2000 begon met hardlopen, was het advies van mijn loopcoach heel duidelijk: het eerste halfjaar mocht ik alleen techniektraining doen en rustig inlopen buiten de baan. De eerste twee jaar liep ik absoluut geen halve marathon. De opbouw ging stapsgewijs: eerst de 5 kilometer, toen de 10 kilometer en daarna het 15 kilometer-punt. Pas in het najaar van 2002 liep ik mijn allereerste halve marathon. Aan een hele marathon mocht ik pas vanaf 2004 gaan denken. Dankzij deze zorgvuldige opbouw ben ik sinds de start in 2000 tot op de dag van vandaag niet één keer uitgevallen, zelfs niet bij hoge temperaturen. Ik denk dat veel meer lopers zo zouden moeten denken. Je moet je lichaam de tijd geven om te wegen aan de impact van een marathon, en je moet trainen in de warmte om je eigen lichaam echt te leren kennen. Een ander probleem is het Nederlandse klimaat, waar het weer zomaar kan omslaan van 15 graden naar 25 graden. Hier moeten we mee omgaan, maar we moeten ook op elkaar letten tijdens een wedstrijd. Als iedereen geduld heeft, van tevoren genoeg water drinkt en bijvoorbeeld een waterzak aanschaft, ben je al een grote stap voor. De gouden sleutel is voor mij: ken je maximale hartslag en ga bij warm weer absoluut niet over de rode lijn. Stel dat je maximale hartslag 176 is, en je loopt in een temperatuur van 25 graden met een hoge luchtvochtigheid: ga dan direct wandelen zodra je hartslag de 160 aantikt. Hiermee kun je het grootste deel van de hitteberoertes voorkomen—voor wel 90%. Honderd procent garantie heb je nooit, want dit kan helaas ook topatleten overkomen. Tot slot denk ik dat organisaties in de lente- en zomermaanden slim moeten plannen. Laat marathons bijvoorbeeld standaard om 08:30 uur starten en de halve marathon om 09:00 uur. Laten we op dat gebied leren van de organisatie van de Athene Marathon.
Rogier
Lijkt wel alsof marathonbedrijven als Golazo bij de keuze voor datum en tijd vooral kijken naar de beste temperatuur voor de omzet van de terassen langs het parcours.
Kruno
Leren omgaan met hitte eerst. Ik kom uit Kroatie en de eerste woorden van mijn coach waren altijd dat iedere training door gaat. Regen of zon, hitte of kou training gaat door. Iemand moet je wel leren omgaan met alle omstandigheden. En dan loop je daar in de zomer wedstrijden met temperaturen dik boven de 30 maar heb niet gehoord dat er ooit iets zo ernstig is gebeurd zoals laatste wedstrijden hier.
Hoe het komt? Ik denk twee zaken.
Zodra de temperatuur iets hoger is worden trainings hier afgelast door clubs. Wie zou die mensen dan moeten leren lopen met hitte? Social media? Daar begint het mee.
En dan moet je de start tijden bekijken van Groningen en Utrecht. Allebei om 10:30! Gemiddelde tijd van marathon lopers is zo’n 4 en half uur, dus lopen die mensen in de grootste warmte als ze al uitgeput zijn. Ik heb veel wedstrijden in hele wereld gelopen maar marathon start heb ik nooit na 8u ‘s ochtends gehad. Dus denk dat de verantwoordelijkheid voor de verschrikkelijke gevallen zeker ook bij de organisatoren ligt. Pas de starttijden aan en heb je de risico sterk verminderd.
Quintin Qolt Leiden
Allereerst is het ontzettend verdrietig dat er al weer een hardloper is overleden. Mijn medeleven gaat uit naar de familie.
Onderstaande gaat wat mij betreft niet in op de personen die onlangs door noodlottige omstandigheden om het leven zijn gekomen . Wel gaat het in op hoe om te gaan met hitte en waar we het verschil kunnen maken om gezond te sporten.
– Let op elkaar! Als je iemand ziet zwalken of wit/bleek in het gezicht is moedig diegene dan aan om te stoppen of te pauzeren en juist niet om vol te houden.
– Zet een supporter aan de kant met een ijskoude natte handdoek of tshirt bij een warme dag (die kan je dan altijd nog geven aan iemand die het echt nodig heeft)
– Drink voldoende naar niet overmatig (leftover drinken lekker over je zelf heen gooien.)
– Probeer standaard volgens een hitte protocol trainingen te doen in aanloop voor je loop event. Ook als het koud wordt heb er nog steeds profijt van. https://cdn.nocnsf.nl/media/fmnpttpr/hitte-acclimatisatie-teamnl-sport-science.pdf
– Wees een realist. Pas je aan de omstandigheden bij Marathon des Sables of windkracht 6 zou je dat ook doen.
-Je bent geen professional, het is je hobby dus zo belangrijk is het allemaal niet.
René verhage
Hoi Klaas, ik ben het helemaal eens dat goede voorlichting belangrijker is. Het zou ook niet leuk zijn als er alleen in het voor- en najaar loopjes zijn. Overigens valt het op dat het probleem veelal jongere (en goed getrainde) mensen treft, wat natuurlijk extra verdrietig is. Overigens heb ik zelf als 60 plusser een PR op de Utrecht Marathon gelopen….
Wil
Ik loop zelf al sinds 1984 en ik ken mijn lichaam door en door en weet wat ik moet doen bij hitte.
Hittetraining is een goede voorbereiding voor een wedstrijd in warmte. Daarbij moeten deze wedstrijden meer in de ochtend plaats vinden en in de vroege avond. Hierdoor wordt het risico een stuk minder en voorkom je ongelukken.
Daarbij is asfalt ook nog eens veel warmer.
Lamko
Die 14km schema’s voor een hele marathon en 10km voor een halve marathon zullen ook niet meehelpen. Lopers maken zo te weinig km’s. Kies dan lekker voor 10km of korter.
Robbert Sterk
Haha Lamko,
Ik zou het vooral eens proberen. Ik was een van de lopers van de UHUT50 en mijn trainingskilometers komen goed overeen met het 14km schema.
Het heeft m.i. vooral te maken met ervaring en verwachtingmanagement.
Anoniem
Hé Robbert,
Goed om te horen en er zijn natuurlijk meerdere wegen die naar Rome leiden.
Grt Lamko
Coos
De discussie moet zijn: zijn we bereid eerder te starten? Er werd in Groningen laat gestart. Niet slim vind ik. Starten om 8:00 uur en dan een maximum tijd van 4:30 of evt 5 uur. Iedereen voor of om 13:00 uur (hweftst van de dag) binnen. Bij de Slachtemarathon wel eens gestart om 6:30 uur. Was super!
Ger
Hier moet helemaal geen discussie over zijn, ja het is verschrikkelijk wat er gebeurd is, en in de toekomst zal er nog wel meer gebeuren. We overwegen ook niet te stoppen met autorijden of motorrijden, daar vallen dagelijks slachtoffers …….
Egon
Het onwel worden tijdens (halve)marathon wedstrijden is van alle tijden en ook hogere temperaturen in mei is niet van de laatste jaren.
Het is wel een trend dat er steeds meer hardlopers worden toegelaten tijdens de grote evenementen. Het is duidelijk dat als er meer hardlopers deelnemen er ook meer uitvallers zijn. Met een heel groot deelnemersveld en daardoor uitvallers wordt het ook steeds moeilijker om de juiste hulp te bieden als het mis gaat.
Aan de andere kant zie je ook dat lopers de lange afstand onderschatten en niet de juiste wedstrijdstrategie volgen zoals: te snel starten (er kan bij grote evenementen niet ingelopen worden), veel te weinig of te laat drinken (halve liter per uur lijkt heel veel en moet je oefenen tijdens de training), het tempo niet tijdig aanpassen als het warm wordt (ik moet een bepaalde tijd per km lopen).
Soms zie je ook dat lopers te warm gekleed zijn, zelfs bij ruim 20 graden zie je nog lopers met een jack en of lange broek terwijl je vanaf 10 graden in korte broek en shirt met korte mouw of singlet kunt lopen.
Ook door alle gadgets zijn we een beetje verleerd om naar ons eigen lichaam te luisteren, het klokje bepaald ons loopritme en snelheid.
In dit laatste zit ook het verschil met de trailloper, die is niet op een tijd gefocust en probeert zoveel mogelijk van de omgeving te genieten en die neemt ook ruim de tijd om te drinken (en eten).
Robert de Jong
Ik zelf werd voor 2 jaar geleden geconfronteerd met het niet tussentijds tijdens trail kunnen drinken omdat de organisatie geen plastic bekers meer ter hand wilde stellen i.v.m. de vervuiling van het bos gebied. Water tap punten waren uiteraard wel op het parcour, allemaal zeer begrijpelijk maar aangezien ik deze wedstrijd al 10 jaar mee deed had ik alleen de inschrijfbevestiging gelezen en niet de aanvullende tekst dat er voor het eerst een eigen drinkbeker tijdens de wedstrijd meegenomen diende te worden, niet gelezen, start temperatuur was 24 graden veel hoogte verschil en bos, zandpaden en ruiterpaden op 6km waterpunt geen water kunnen drinken daar ik zelf zo dom ben geweest mail organisatie niet volledig te lezen. Gevolg na 1 kilometer vanaf waterpunt (op 7km dus) duizelig, viel bijna tegen de vlakte, een dikke boom hield mij overeind, kon niet meer aanzetten direct weer duizelig. Dus laat mijn domheid een les zijn voor de wedstrijdlopers check goed mail of je wel of geen eigen waterbeker mee dient te nemen………….
Hans Kerchman
Een aanvulling hierop als “ervaringsdeskundige” is dat het nogal uitmaakt of je zo’n inspanning bij 20 graden in mei of in augustus levert, als je lichaam gewend is aan lopen bij zomerse omstandigheden. Zelf mijd ik daarom prestatielopen in het voorjaar en loop mijn eigen rondjes zonder druk.
Paul
Ik stel voor om:
1. Sowieso eerder op de dag te starten
2. Onderscheid te maken tussen beginnende en ervaren lopers
3. Hardloop paspoort invoeren en instap drempel instellen bij grotere hardloop wedstrijden
L
k vind het natuurlijk erg dat iemand is overleden tijdens de Utrechtse marathon. Tegelijkertijd vraag ik me af of de oplossing moet liggen in het stoppen van wedstrijden boven een bepaalde temperatuur.
Er wordt nu vooral gekeken naar de omstandigheden, maar minder naar hoe deelnemers zich voorbereiden en of ze fysiek geschikt zijn voor inspanning onder warme omstandigheden. Je kunt nooit met zekerheid aannemen dat iemand volledig gezond is of geen onderliggende problemen heeft.
Wat mij betreft moet je vooral kijken naar beter omgaan met hitte, in plaats van evenementen standaard af te gelasten. Als het echt extreem warm en benauwd is — bijvoorbeeld boven de 25 graden met hoge luchtvochtigheid — dan wordt het natuurlijk een lastige afweging.
Ik denk dat vooral die combinatie met hoge luchtvochtigheid een grote rol speelt. Ik ken zelf mensen in Spanje en Italië die regelmatig sporten bij hoge temperaturen. Zij passen zich daarop aan door goed te hydrateren, schaduw op te zoeken en bewust te trainen in de warmte. Tegelijkertijd blijft het lastig om je hier in een land als Nederland volledig op voor te bereiden, omdat je die omstandigheden niet structureel hebt. Je kunt je lichaam wel deels laten wennen, maar niet perfect.
Daarom blijft het een complexe situatie waarin je niet alles zwart-wit kunt benaderen.
Daarom ik vind ik het zelf lastig want je wilt niet nog eens zoiets. Ik zeg zelf, omgaan met de hitte maar als de luchtvochtigheid te hoog is zeg ik aflassen want je kan niet meer koelen en dan vraag je om problemen
Henk Kooijmans
Ik ben het helemaal eens met jullie stelling!
Er is genoeg kennis over hardlopen in warme omstandigheden, alleen maak er dan gebruik van, en dat kan heel goed bij de hardloop-clubs, zoals loopgroepen of atletiek.
Komend weekend ga ik slagen als looptrainer LTB3, via de Atletiekunie, en ga ik hiermee aan de slag bij mijn loopgroep-vereniging GoRun, ( kaatsheuvel ). Dus als je als loper in de buurt woont en mee wilt lopen; iedereen is welkom!
PJ
‘Heerlijk hoe bij dit soort discussies…’
Sorry maar waarom wordt hier aandacht aan gegeven? Ieder draagt zijn eigen verantwoordelijkheid. Niet over praten of schrijven. Gewoon lopen.
Bert van der Ark
Nou… die discussie wordt natuurlijk ook vaak gestart door ‘niet-lopers’. 😉
Ik ben geen organisator of trainer maar familie, collega’s enz weten dat ik loop en dus lijk ik me wel te moeten verantwoorden, af en toe.
Ik vind afgelasten van wedstrijden in Nederland, vanwege warmte, sowieso onzin. Kunnen er dan alleen nog maar hardloopwedstrijden in Scandinavië georganiseerd worden?
Hoe gaat men er ten Zuiden van Nederland mee om?
Voorlichting lijkt mij het noodzakelijkst.
Eerder starten is prettig. Een maximale tijd ben ik niet voor, dan hebben mensen weer een reden om over hun grenzen te gaan.
Jan
Heerlijk hoe bij dit soort discussies altijd weer de starttijd vervroegd moet worden. Kennelijk mensen uit de randstad die er wel op tijd kunnen komen. De rest van het land wordt kennelijk geacht altijd maar een hotel overnachting erbij te boeken.
Wedstrijden in de warmte hoeven helemaal geen probleem te zijn wanneer er eens wat meer in warm weer getraind zou worden. De marathon des sables loop je ook alleen wanneer je getraind hebt in hitte.
Casper
Vroeg starten maakt al veel uit. Kom gewoon een dag eerder, ook geen stress aangezien de NS ook niet altijd betrouwbaar is. En denk eerst na voor je je als een blind paard inschrijft voor de hype. Zorg dat je goed traint en het liefste in dezelfde omstandigheden. En dan nog, luister op het moment zelf naar je lichaam en niet naar de klok.
Alex Nieuwenhuijzen
Vaak beginnen evenementen laat. Je zou net zoals de parkruns om 9:00 moeten beginnen. En als je een Garmin horloge heeft staat er een weerbericht op met een dauwpunt en luchtvochtigheid als die met de temperatuur te hoog word . Kan je beter of je tempo aanpassen of gewoon lekker de fiets pakken.