We zeggen het allemaal. Hardlopen maakt je hoofd leeg en helpt je om te ontspannen. Zit je vast met je gevoel? Ga hardlopen. Moet je een belangrijke keuze maken, maar weet je niet of je A of B moet kiezen? Ga hardlopen. Voel je je boos, verdrietig of gefrustreerd? Ga een rondje lopen. Elke keer is het antwoord, ga hardlopen, ga hardlopen, ga hardlopen.
De auteur Joyce Carol Oates schreef ooit in een column voor de New York Times dat ‘door hard te lopen je geest in je lichaam vlucht’. En filmmaker Casey Neistat vertelde aan Runner’s World dat lopen soms het enige was dat hem helderheid gaf: “Elke grote beslissing die ik in de afgelopen acht jaar heb gemaakt heb ik na een rondje hardlopen gemaakt,” zei hij in het tijdschrift. Maar misschien is de leukste wel van Monte Davis die in zijn boek The Joy of Running zegt: “Het is moeilijk om te rennen en tegelijkertijd medelijden met jezelf te hebben”.
Na een rondje hardlopen kan je soms als herboren voelen. En dit is zelfs met onderzoek bewezen! Na drie decennia lang onderzoek in de neurowetenschappen is er een verbinding gevonden tussen aerobe training en de daaropvolgende cognitieve functies. Onderzoek in dieren hebben aangetoond dat nieuwe neuronen in de hersenen worden gemaakt gedurende ons leven, en tot nu toe is slechts een activiteit bekend die dit kan activeren: “Aerobe training”,Karen Postal, voorzitter van de American Academy Klinische Neuropsychologie. “Dit is de enige trigger die we kennen.”
Maar de andere fascinerende uitvinding is waar deze nieuwe cellen worden gemaakt, namelijk in de hippocampus, een gebied in de hersenen wat in verband staat met leren en geheugen. Dus dit kan verklaren waarom er een verband bestaat tussen sporten en een verbetering van het geheugen. “Als je ongeveer 30 tot 40 minuten sport, worden er nieuwe hersencellen gemaakt”, zegt Postal, die zelf ook een loper is. “En dat gebeurt dus in de hippocampus.” Verder zijn er ook wijzigingen in de frontale kwab bij mensen die langere tijd sporten. Dit deel van de hersenen krijgt na ongeveer 30 tot 40 minuten krachtige aerobe training volgens onderzoek een verhoogde bloedtoevoer die we associëren met ‘helder denken’ of ook wel het gebied wat wordt gebruikt voor planning, concentratie en doelen stellen.
Maar dit is ook het gebied wat gekoppeld is aan emotie, wat ook de resultaten van een ander onderzoek kan verklaren. De recente studie uitgevoerd door Harvard psychologie promovendus Emily E. Bernstein, die net als Postal ook een loper is, was nieuwsgierig naar een patroon wat ze bij zichzelf zag: “Ik merk in mezelf dat ik me beter voel als ik actief ben,” zei ze. Ze besloot zich te verdiepen in mensen met stemmingsstoornissen of angst en gaan bewegen om zich beter te voelen. De vraag die ze stelde was: Waarom? Ze wilde weten wat het bewegen precies veroorzaakt.
Om dit uit te zoeken, besloot ze een klassiek experiment uit te voeren die emotie bestudeert: Zij en Richard J. McNally, professor psychologie aan Harvard Universiteit, speelde een clip uit de slotscène van de 1979 film The Champ . Daarbij lieten ze een deel van de 80 participanten een halfuur hardlopen voordat ze het filmpje keken.
Dit is de clip die ze gebruikten:
De participanten moesten na het bekijken van een filmpje een enquête invullen en aangeven hoe verdrietig ze waren. Bernstein hield ze vervolgens 15 minuten bezig en bekeek toen weer hoe ze zich voelden. De mensen die in eerste instantie slechter voelde, waren sneller herstelt na het kijken van het filmpje dan de mensen die geen halfuur hadden gelopen. Bernstein is momenteel bezig met een vervolgstudie om uit te zoeken waarom dit werkt zoals het werkt.
Maar er is nog iets verrassend aan hardlopen. Eentje die de wetenschappers nog niet goed hebben kunnen uitvogelen. En dit is de manier waarop je geest wegdrijft en uren achterelkaar in het hier en nu kan blijven, of wat we ook wel mindfulness noemen. Het is iets wat steeds populairder wordt in onze maatschappij en waar je ook enorm veel voordelen uit kan halen. Maar dit ‘fenomeen’ van jezelf verliezen in je eigen gedachtes is nog niet zo gemakkelijk te meten. Een aantal studies hebben geprobeerd om hier antwoord op te krijgen, maar zoals de schrijver Haruki Murakami schrijft in zijn boek What I Talk About When I Talk About Running is dit niet de belangrijkste kwestie. Soms denkt hij terwijl hij loopt, soms doet hij dit niet, maar het maakt eigenlijk niet uit. “Ik loop gewoon. Ik loop in de leegte”, schrijft hij. “Of misschien moet ik het omdraaien. Ik loop om de leegte te ervaren.”
