Auteur Hans heeft zijn leven lang hardgelopen. Door blessures geplaagd, is Hans – inmiddels 72 jaar – met bijna evenveel plezier en onverminderd prestatiegericht gaan fietsen. Hans heeft onlangs een inspanningstest gedaan bij SMA Midden Nederland. Hierbij moet je fietsen met een kapje op waarmee je zuurstofverbruik gemeten kan worden. Stapsgewijs wordt de weerstand opgevoerd waardoor je zuurstofverbruik gaat toenemen tot een maximale waarde, de VO2 max. Deze test geld al meer dan een eeuw als de gouden standaard voor conditiebepaling in het laboratorium.
Het resultaat was dat Hans een VO2 max had van 57 (ml O2/kg/min). Hans was heel tevreden met dit resultaat want hij wist dat 55 een waarde is die geldt als een uitstekende conditie voor jonge mensen.
Wat zegt AI?
We zijn dus eens gaan speuren op internet hoe bijzonder een waarde van 57 is voor een man van 72 jaar. We hebben de hulp van AI ingeroepen en de bovenstaande vraag gesteld aan CHAT-GPT, Copilot en Gemini.
Het antwoord was in alle gevallen dat dit uitzonderlijk zeldzaam is, ver boven de 99-percentiel en meer dan 4 standaardafwijkingen boven het gemiddelde van 70-plussers. Bij doorvragen aan de drie AI-systemen kwam de volgende interessante informatie naar boven:
| M70 | VO2 max |
|---|---|
| Gemiddeld | 24-28 |
| Goed | 29-33 |
| Superieur | >33 |
De waarde van 57 is volgens AI des te indrukwekkender omdat het in dit geval is gemeten bij een fietstest, die meestal lagere waarden geeft dan een looptest. De waarde wijst op een uitzonderlijk hoge cardiorespiratoire conditie, vergelijkbaar met goed getrainde atleten van 20-30 jaar. Voor 70-plus is dit een absolute topprestatie, die het resultaat moet zijn van genetisch talent, extreme training en een uitzonderlijk hart-longstelsel.
Wereldrecord
Bij doorvragen naar de hoogst gemeten VO2 max van mannen boven de 70 kwam als antwoord dat dit rond de 50-55 is. Wereldwijd zijn maar heel weinig metingen boven de 50 gerapporteerd bij 70-plussers. In de wetenschappelijke literatuur (zoals de Noorse HUNT-studie) geldt een waarde van 50 als het wereldrecord in medische publicaties.
Na nog verder doorvragen verscheen er een publicatie over Jo Schoonbroodt, die in 2022 op 71-jarige leeftijd het wereldrecord op de marathon verbeterde tot 2:54:19. Bij de Universiteit van Maastricht werd toentertijd een VO2 max van 46,6 vastgesteld. Na uitgebreid speuren op het internet hebben we de volgende interessante voorbeelden kunnen vinden.
| Beroemde kampioenen M70 | VO2 max |
|---|---|
| Ed Whitlock (70, WR) | 52,6 |
| Jo Schoonbroodt (71, WR) | 46,6 |
| Cees Stolwijk (74, WR) | 45,9 |
| Hans Smeets (75, WR) | 50,5 |
| Gene Dykes (71, WR) | 46,9 |
| Jeannie Rice (76, WR) | 47,8 |
| Noorse langlaufers (70plus) | 40-50 |
| WR 50 km (81, fietsend) | 42,6 |
| WR 50 km (81, lopend) | 52,8 |
| Wielrenner (70, 1977) | 59,9 |
Gerapporteerd werd ook dat de daling van de VO2 max 5-10% per decennium is en dat wereldkampioenen van 70+ 60-70 % van hun maximale waarde kunnen behouden. We hebben daarom een overzicht gemaakt van de VO2 max van Hans in de periode 1980-2026, zie de onderstaande grafiek. In de jaren 1980-2019 liep Hans nog hard, in deze periode zijn de VO2 max waarden berekend uit zijn hardlooptijden. Uit de figuur blijkt dat zijn VO2 max globaal gedaald is van 72 naar 53 in de periode 1980-2010. Een belangrijke oorzaak van de daling was dat hij in die periode ook 10 kg was aangekomen. In 2011 is hij minder gaan eten waardoor hij die 10 kg weer kwijt is geraakt en zijn VO2 max weer steeg van 54 naar 62.
In 2019 is Hans door knieproblemen gestopt met hardlopen. Sinds die tijd fietst hij dagelijks, eerst buiten en sinds 2024 indoor met een mooie opstelling in zijn schuur, inclusief videoscherm met Rouvy en virtuele ritten van de Tour de France….
Discussie
De conclusie moet wel dus zijn dat een VO2 max van 57 heel uitzonderlijk is voor een man van 72. Volgens AI zou dit het resultaat moeten zijn van genetisch talent, extreme training en een uitzonderlijk hart-longstelsel. Hans heeft inderdaad sinds 1980 heel consistent (vrijwel) dagelijks getraind, eerst als hardloper en vanaf 2019 als fietser. Die dagelijkse consistente training moet wel de verklaring zijn van zijn uitzonderlijke waarde.
Op jongere leeftijd en als hardloper was Hans namelijk altijd wel vrij goed, maar nooit uitzonderlijk (PR’s van iets onder de 32 op de 10 km en iets onder de 1:10 op de halve marathon). Zijn berekende VO2 max was ook vrij goed, maar niet uitzonderlijk (72). Maar kennelijk heeft zijn levenslange training (inmiddels 46 jaar) erin geresulteerd dat zijn VO2 max op hoge leeftijd een ‘wereldrecord’ is.
De vraag is natuurlijk hoe lang dat gaat voortduren? Onvermijdelijk zal ook bij Hans de conditie in de loop der jaren minder worden. Hij houdt dit ieder dag bij in een spreadsheet met inmiddels meer dan 5400 regels/dagen. Tot nu toe gaat alles goed en blijven alle waarden (vermogen, hartslag, VO2 max) stabiel….
